11,494
עריכות
אין תקציר עריכה
אין תקציר עריכה |
אין תקציר עריכה |
||
| שורה 64: | שורה 64: | ||
"דער עיקר אויפטו אין דעם איז ניט אַז תורה וישראל זיינען "ראשית" בעצם (מצ"ע), אינגאַנצן העכער פאַר דער בריאה, נאָר אַז אויך ווי זיי געפינען זיך אין דער בריאה, ביז אין דעם גוף החומרי פון אידן, ווערט נתגלה ווי זיי זיינען "ראשית" פון כל הבריאה (אַז בשבילם נברא העולם). | "דער עיקר אויפטו אין דעם איז ניט אַז תורה וישראל זיינען "ראשית" בעצם (מצ"ע), אינגאַנצן העכער פאַר דער בריאה, נאָר אַז אויך ווי זיי געפינען זיך אין דער בריאה, ביז אין דעם גוף החומרי פון אידן, ווערט נתגלה ווי זיי זיינען "ראשית" פון כל הבריאה (אַז בשבילם נברא העולם). | ||
און דאָס איז דער תיווך צווישן די ביידע פירושים אין "בראשית" (ראשית הבריאה, און תורה וישראל שנקראו ראשית שלמעלה מהבריאה) – אַז דאָס | און דאָס איז דער תיווך צווישן די ביידע פירושים אין "בראשית" (ראשית הבריאה, און תורה וישראל שנקראו ראשית שלמעלה מהבריאה) – אַז דאָס וואָס תורה וישראל זיינען למעלה מהבריאה (ראשית) ווערט אַ חלק פון דער בריאה עצמה; וואָרום תורה וישראל ווערן אַ '''חלק''' פון דער בריאה ("בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ" בפירושו הפשוט), ביז אַז דער גוף החומרי (פון ישראל) איז "נדמה בחומריותו לגופי אוה"ע" (ולולא ענין הבחירה איז ניטאָ קיין חילוק צווישן זיי) – און אין דער דרגא גופא (אין דער בריאה) ווערט נתגלה וניכר בכל העולם אַז זיי זיינען "ראשית" פון דער וועלט (ווי דער פירוש הדרש). | ||
און דעריבער איז רש"י מקדים דעם פירוש ("דרשוני") "בשביל התורה כו' ובשביל ישראל" – ווייל ניט נאָר וואָס דאָס איז קיין סתירה ניט צו מציאות ה־ עולם (דער פירוש הפשוט אין "בראשית ברא"), נאָר אדרבה: אין דעם באַשטייט '''שלימות העולם עצמה''', און דאָס איז מגלה די פנימיות הכוונה אין מציאות העולם – אַז די גאַנצע בריאה פון „את השמים ואת הארץ" איז בכדי אַרויסברענגען די מעלת הבחירה אין ישראל (און תורה), ביז אַז אין דער וועלט זאָל זיך אָנהערן בפשטות די מעלה אַז תורה וישראל זיינען "ראשית" בערך צו די אַנדערע טיילן פון דער בריאה<ref>ראה תו"ח שבהערה 26 (ז, ג) שגם לפי פירוש השני בפרש"י ("בראשית בריית שמים וארץ כו' יהי אור") נרמז שזהו "בשביל התורה כו' ובשביל ישראל", שזהו"ע ד"ויהי אור" – אור דתורה ומצוות.</ref>. | |||
ויש לקשר זה אויך מיט סיום פרשת בראשית (נעוץ תחלתן בסופן וסופן בתחלתן<ref>ספר יצירה פ"א מ"ז.</ref>) – "ונח מצא חן בעיני ה'": מצא חן בעיני ה' איז למעלה מכל ענין של טעם כו'<ref>ראה לקו"ש ח"ה ריש ע' 46. וש"נ.</ref>, ע"ד דער ענין פון בחירה. וע"פ הידוע אַז זכירת נח "וגם את נח באהבה זכרת" (אין די פסוקי זכרונות בראש השנה) איז "מצד עצם מעלת נש"י"<ref>המשך תער"ב ח"א ע' תח.</ref> (למעלה מטעם ודעת כו'), יש לומר אַז דאָס איז פאַרבונדן מיט התחלת הפרשה "בראשית", "בשביל ישראל שנקראו ראשית". און דאָס ווערט אַזוי נתגלה בעולם – אַז צוליב דעם וואָס "נח מצא חן בעיני ה'" האָט אים דער אויבערשטער מציל געווען פון מבול. ביז אַז דאָס האָט אויך געבראַכט צו "אלה תולדות נח נח"<ref>ר"פ נח.</ref>, נייחא לעליונים ונייחא לתחתונים<ref>ב"ר פ"ל, ה. וראה גם זח"א נח, ב.</ref>, אַז אויך אין תחתונים (גשמיות וחומריות העולם) איז געוואָרן נייחא. | |||
ה. דערמיט וועט מען אויך פאַרשטיין די שייכות מיט דעם ערשטן פירוש רש"י אויף "בראשית" – "לא הי' צריך להתחיל את התורה אלא מהחודש הזה לכם כו' ומה טעם פתח בבראשית משום כח מעשיו הגיד לעמו לתת להם נחלת גוים, שאם יאמרו אומות העולם לישראל לסטים אתם שכבשתם ארצות שבעה גוים, הם אומרים להם כל הארץ של הקב"ה היא, הוא בראה ונתנה לאשר ישר בעיניו, ברצונו נתנה להם וברצונו נטלה מהם ונתנה לנו": | |||
דער חידוש בזה איז, ניט אַז תורה וישראל זיינען העכער פאַר עולם (ווי דאָס שטייט בהדגשה אין מצוות התורה אָנהויבנדיק פון "החודש הזה לכם", וועלכע זיינען געגעבן געוואָרן דוקא צו אידן), נאָר אפילו ווי אידן געפינען זיך אין עוה"ז הגשמי והחומרי צוזאַמען מיט אוה"ע (וואָס "ברא אלקים" אַלעמען '''גלייך''' בחומריותם, "כל הארץ של הקב"ה היא" בשוה), און ס'איז דאָ אַן אָרט אויף אַ טענה אַז "לסטים אתם שכבשתם ארצות שבעה גוים", זייענדיק "נחלת '''גוים'''" וואָס דער '''אויבערשטער''' "ברצונו נתנה להם" – ווערט דאָרטן נתגלה אַז „אתה בחרתנו מכל העמים," און "כח מעשיו הגיד לעמו לתת להם נחלת גוים," וואָרום כשם ווי דער אויבערשטער האָט בוחר געווען אין אידן, האָט ער אויך בוחר געווען – "ברצונו נטלה מהם ונתנה לנו" – צו אָפּגעבן ארץ ישראל<ref>ראה תו"ח שבהערה 26.</ref>, דער ארץ הנבחרת (מבין כל הארצות)<ref>מכילתא בתחלתו.</ref> צו זיין עם הנבחר. | |||
ולהוסיף, אַז דורך דעם וואָס "נתנה לנו" (ברצונו ובבחירתו) ארץ ישראל הגשמית, דריקט זיך אויס בגלוי אין עוה"ז הגשמי והחומרי, בחירתו של הקב"ה אין עם ישראל (אויך ווי זיי שטייען אין חומריות העולם). | |||
ויש לקשר זה אויך מיט המשך הפרשיות: נאָך פ' בראשית און פ' נח (כנ"ל סוס"ד), קומט מען צו פ' לך לך, וואו עס רעדט זיך ווי דער אויבערשטער זאָגט אברם "לך לך מארצך וממולדתך ומבית אביך אל הארץ אשר אראך". הגם וואָס אברם געפינט זיך אין גשמיות וחומריות העולם – "ארצך", "מולדתך" און "בית אביך" – דאַרף ער פון דאָרט אַוועקגיין און זיך דערפון אָפּשיידן און גיין "אל הארץ אשר אראך", און דער אויבערשטער גיט אים דערנאָך אָפּ ארץ ישראל (די שבעה ארצות און קיני קניזי וקדמוני<ref>לך לך טו, יח ואילך.</ref>) אַלס אַ נחלת עולם<ref>כמ"ש לפנ"ז (יג, טו) "לך אתננה ולזרעך עד עולם".</ref> פאַר אידן. און דורך דעם ווערט "אראך" אויך בפירושו הפנימי<ref>תו"א לך יא, ב. וראה סה"ש תשמ"ט ח"א ע' 39 ואילך.</ref> – "אראה ואגלה אותך בעצמך", אַז דורך דעם וואָס ביי אים איז געווען אַ הליכה שלא בערך, איז דער אויבערשטער מגלה – דורך בחירתו אין אידן – די אמת'ע מציאות פון אברהם און פון יעדער איד (ווער און וואָס ער איז). | |||
ו. ע"פ הנ"ל איז אויך מובן דער עילוי פון שבת בראשית (ווען מ'לייענט בתורה גאַנץ פ' בראשית), אַז ווי מ'שטעלט זיך דעמולט אַוועק אַזוי גייט עס: | |||
יש לומר אַז די צוויי מעלות הנ"ל אין אידן (ווי זיי שטייען (מצד נשמתם) למעלה מעולם, און מעלתם בעולם מצד "אתה בחרתנו") שטעלן זיך אויס (בכללות) בזמן השנה אין דער אונטערשייד צווישן חודש תשרי און שאר חדשי השנה: אין חודש תשרי, המרובה במועדות, שטייט בגלוי (בעיקר) ווי אידן זיינען למעלה מהנהגת העולם. ובמיוחד אין שמע"צ ושמח"ת (סיום המועדים) – ווען ס'איז דער מצב פון "יהיו לך לבדך ואין לזרים אתך"<ref>משלי ה, יז. שמו"ר פט"ו, כג.</ref>, "אנא ומלכא בלחודוהי"<ref>ראה זח"ג לב, א. וראה זח"א רח, ב. – וראה סה"מ מלוקט ח"א ע' שסג. וש"נ.</ref>, און מ'זעט ווי אידן פרייען זין מיט דער תורה, שטייענדיק העכער פאַר כל הענינים; און אין שאר חדשי השנה – איז (בעיקר) די עבודה אין עולם. | |||
און אין שבת בראשית (דער סיום פון תשרי און די התחלה פון די חדשי השנה, אָנהויבנדיק פון שבת מברכים חשון) האָט מען ביידע ענינים: די מעלה פון תורה וישראל ווי זיי זיינען "ראשית" בעצם (למעלה מעולם), און ווי זיי זיינען "ראשית" פון וועלט. און דעריבער באַקומט מען דעמולט דעם כח, אַז איידער מ'גייט אַרויס פון חודש תשרי צו טאָן די עבודה אין וועלט, יעדערער אין זיין פערזענלעכע שליחות אין טאָג־טעגלעכן לעבן, לייענט מען אין תורה "בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ", אַז "בראשית" מיינט "בשביל התורה שנקראת ראשית ובשביל ישראל שנקראו ראשית" – וואָס דאָס גיט דעם כח אַז ווי מ'שטעלט זיך אַוועק אין שבת בראשית זאָל עס אַזוי גיין במשך דעם גאַנצן יאָר, אַז אויך אין דער עבודה בעובדין דחול בגשמיות וחומריות העולם, זאָל זיך אָנהערן די מעלה פון אידן אַלס דעם עם הנבחר, "אתה בחרתנו מכל העמים". | |||
ז. ע"פ הנ"ל – אַז די מעלה פון אידן אַלס דעם עם הנבחר קומט אַרויס בגלוי אויך (ואדרבה – דוקא) ווי זיי שטייען אין עוה"ז הגשמי והחומרי – האָט מען אַרויס אַ נפק"מ בפועל, וועלכע איז אַן עיקר ויסוד אין דעם אופן ווי אַ איד דאַרף טאָן זיין עבודה, ובפרט אין זמן הגלות: | |||
וויבאַלד אַז אַלץ – די גאַנצע וועלט – איז באַשאַפן געוואָרן "בשביל ישראל", און דאָס קומט אַרויס אויך בעוה"ז הגשמי והחומרי אין דעם "ובנו בחרת" בגוף החומרי פון אַ אידן "הנדמה בחומריותו לגופי אוה"ע" – איז פאַרשטאַנדיק אַז אין יעדער מעמד ומצב, בכל זמן ובכל מקום, אפילו אין אַ מצב חומרי ביותר, אפילו אין זמן הגלות – שטייען אידן בדרגת "ראשית", '''העכער''' פון אַלע זאַכן, ואדרבה – בשבילם נברא הכל, זייענדיק דער עם הנבחר אין וועלכן דער אויבערשטער האָט בוחר געווען (וואָס אין דער בחירה איז ניט שייך קיין שינוי). | |||
[אויב די גאַנצע מעלה פון אַ אידן אַלס "ראשית" וואָלט באַשטאַנען נאָר אין מעלת הנשמה און אין דער מעלה פון זיינע תכונות הנפש והגוף לגבי אוה"ע – וואָלט דעמולט געהאַט אַן אָרט צו זאָגן, אַז דאָס איז נאָר אין אַ מצב ובתנאי ווען די נשמה איז מאיר בגלוי, אָבער ניט אין אַ מצב פון העלם והסתר אויף גילוי הנשמה, ווי אין זמן הגלות; וויבאַלד אָבער אַז "ובנו בחרת מכל עם ולשון הוא הגוף החומרי הנדמה בחומריותו לגופי אוה"ע", איז די בחירה דאָ אַלעמאָל]. | |||
דערפון איז פאַרשטאַנדיק, אַז אפילו ווען אידן געפינען זיך אין גלות תחת שעבוד מלכיות, "מפני חטאינו גלינו מארצנו"<ref>נוסח תפלת מוסף דיו"ט.</ref> – איז הגם אַז מ'זעט דעמולט ניט בגלוי ווי די נשמה איז בדרגת "ראשית" – איז אָבער דער גוף הגשמי והחומרי פון אידן בדרגת "ראשית", צוליב בחירתו של הקב"ה אין דעם גוף – און דעריבער איז מובן, אַז ניט נאָר וואָס אידן זיינען דעמולט ניט תחת השליטה פון אוה"ע ח"ו (ניט נאָר מצד זייערע נשמות נאָר אויך מצד זייערע גופים<ref>ומה שאמר כ"ק מו"ח אדמו"ר ש"רק גופותינו נמסרו לגלות ושעבוד מלכיות" (שיחת ג' תמוז תרפ"ז – סה"מ תרפ"ז ע' קצו. ובכ"מ) – הפירוש בזה בנוגע להענינים שבהם "דינא דמלכותא דינא" וכיו"ב, ובנוגע לזה שבזמן הגלות חלק מהשפעת החסדים לישראל עובר להם באמצעות אוה"ע, כדלקמן בפנים.</ref>), נאָר אדרבה: זיי זיינען (אויך בזמן הגלות) "ראשית" כל הבריאה, און בשבילם נבראו אַלע אוה"ע ושאר חלקי העולם. [ביז אַז די גדלות פון אוה"ע איז גאָר תלוי אין אידן, כדאיתא<ref>תו"ח לך צב, א. וראה חגיגה יג, ב. מכילתא בשלח יד, ה. זח"ב ז, א.</ref>, אַז "בכל דור ובכל זמן, אומה שישראל תחתם בגלות מתנשאת על כל הגוים"]. | |||
ואע"פ אַז אין גלות געפינען זיך אידן אין "שעבוד מלכיות"<ref>ראה ברכות לד, ב. וש"נ. '''ועוד'''.</ref>, און מ'האָט דעם ציווי פון "דינא דמלכותא דינא"<ref>גיטין י, ב. וש"נ. וראה בארוכה אנציקלופדי' תלמודית בערכו (כרך ז ע' רצה ואילך). וש"נ.</ref>, און "לא ימרדו באומות"<ref>כתובות קיא, רע"א.</ref>, אל תתגרה בגוים<ref>ראה פסחים קיג, א.</ref>, וכיו"ב – איז דער טעם אויף דעם, ניט דערפאַר וואָס אידן האָבן אַ '''מורא ופחד''' פאַר אוה"ע (בזמן הגלות) ח"ו, וואָרום אדרבה: אידן זיינען בבחי' "ראשית" וואָס בשבילם נברא האוה"ע, נאָר דער פירוש אין דעם איז, ע"ד ווי דער ציווי "אל תצר את מואב ואל תתגר בם מלחמה"<ref>דברים ב, ט.</ref> (ועד"ז בנוגע צו עמון<ref>שם, יט.</ref>), אַז דאָס איז ניט (כאילו ווי אַן עצה טובה) צוליב דעם וואָס אידן דאַרפן פאַר זיי מורא האָבן (צוליב זייער כח) און מ'דאַרף צו זיי אָנקומען, נאָר ווי ס'איז מפורש אין פסוק69 דער טעם: "כי לא אתן לך מארצו ירושה כי לבני לוט נתתי את ער ירושה." ד.ה. אַז אַזוי האָט דער אויבערשטער איינגעשטעלט דעם סדר, אַז כשם ווי "ברצונו נתנה לנו" ארץ ישראל, אַזוי איז "ברצונו נתנה להם" ארצות עמון ומואב, און ניט צו אידן, און דעריבער „"אל תתגר בם מלחמה"<ref>ועפ"ז מובן מה ש"לא אסר להם על מואב אלא מלחמה אבל מיראים היו אותם כו', אבל בבני עמון נאמר ואל תתגר בם שום גרוי בשכר כו'" (פרש"י שם, ט). וגם מה ש"עמון ומואב טיהרו בסיחון" (גיטין לח, א) – כי האיסור הוא מפני ציווי ה' "אל תתגר בם מלחמה", אבל באופן המותר "מיראים היו אותם", ועד שאפשר לכובשם (ע"י סיחון).</ref>. | |||
ועד"ז בנוגע צו אל תתגרה באומות און דינא דמלכותא דינא (וכיו"ב), אַז דאָס איז ניט צוליב פחד<ref>ולהעיר ממאחז"ל (ברכות ז, ב): א"ר יוחנן משום רשב"י מותר להתגרות ברשעים בעולם הזה כו'.</ref> ח"ו, נאָר ווייל דער אויבערשטער האָט איינגעשטעלט און אָנגעזאָגט אַז אַזוי דאַרף זיין דער סדר בזמן הגלות; אָבער ס'איז מובן ופשוט אַז דאָס רירט כלל וכלל ניט אָן דאָס וואָס אידן זיינען (אויך בזמן הגלות) דער עם הנבחר, "ראשית" פון כל העולם וכל אוה"ע. | |||
דאָס הייסט אַז נוסף לזה וואָס "דינא דמלכותא דינא" איז נאָר בנוגע צו געוויסע ענינים גשמיים (דיני ממונות, מיסים וארנוניות<ref>ראה שו"ע חו"מ סשס"ט ס"ח. שו"ע אדה"ז הל' גזילה וגניבה סי"ט. מקומות שבהערה הבאה.</ref> וכיו"ב), אָבער ניט בנוגע צו ענינים פון תורה ומצוות אין וועלכע מ'האָט אַ קלאָרע הוראה אין תורה<ref>ראה ספר השיחות תש"ג ע' 83 (ושם, שכן הוא בנוגע למנהג ישראל, שתורה הוא). וראה ויק"ר ספל"ג, הובא בפרש"י דניאל ג, טז (בנוגע למסים וארנוניות). ובבחיי ר"פ מטות (בנוגע לכל התומ"צ).</ref> [ובלשון כ"ק מו"ח אדמו"ר<ref>שיחת ג' תמוז תרפ"ז (סה"מ תרפ"ז ע' קצו. ובכ"מ).</ref>: אונזערע נשמות האָט מען אין גלות ניט פאַרטריבען, און אין שעבוד מלכיות ניט איבערגעגעבן] – איז אויך בנוגע צו די גופים און גשמיות (וחומריות) פון אַ איד, בלייבט ער אַלעמאָל "ראשית" און למעלה פון אוה"ע, און דאָס וואָס "דינא דמלכותא דינא" איז ניט דערפאַר וואָס ער איז תחת שעבוד וממשלת אוה"ע<ref>כמ"ש "עבדי הם", "ולא עבדים לעבדים" (בהר כה, מב. ב"מ י, א). וכידוע דברי מהר"ל (גבורות ה' פס"א) שבגאולת מצרים קיבלו בנ"י מעלה עצמית דבני חורין, ואין המקרה דגלות שלאח"ז מבטל זה כלל.</ref>, נאָר ווייל אַזוי האָט דער אויבערשטער איינגעשטעלט דעם סדר אין גלות (מ"פני חטאינו"). | |||
דערפון איז אויך מובן בנוגע צו די חסדים וואָס מ'באַקומט דורך חסידי אוה"ע בזמן הגלות, וואָס דערפאַר דאַרף מען זיי אָפּדאַנקען, ביז אַז "ודרשו את שלום העיר גו' כי בשלומה יהי' לכם שלום"<ref>ירמי' כט, ז. וראה אבות פ"ג מ"ב: הוי מתפלל בשלומה של מלכות כו'. ועוד.</ref> – אַז דאָס איז ניט ווייל אידן דאַרפן אָנקומען צו זייערע חסדים ח"ו, דאדרבה: "חסד לאומים '''חטאת'''"<ref>משלי יד, לד. וראה ב"ב י, ב. וראה [[לקוטי אמרים פרק א'|תניא ספ"א]].</ref>; און בשעת מ'באַקומט פון זיי חסדים וואָס העלפן אַרויס אידן אין תומ"צ – איז דאָס ניט "חסד לאומים", נאָר חסד פון דעם '''אויבערשטן''' (וואָס ער איז ממשיך צו אידן דורך אוה"ע, ווייל אַזוי וויל דער אויבערשטער עס זאָל זיין דערסדר בזמן הזה), ובמילא איז דאָס ניט "חטאת" ח"ו. | |||
ח. ולהוסיף, אַז דער ענין הנ"ל אין שבת בראשית שטייט נאָכמער בהדגשה ובגלוי בשנה זו – ה'תשנ"ב, וועלכע אידן האָבן פאַרצייכנט אַלס ר"ת: "'''ה'''י' '''ת'''הא '''ש'''נת '''נ'''פלאות '''ב'''ה", און "נפלאות בכל" ("בכל מכל כל"<ref>ראה לעיל ע' 22 ואילך</ref>. | |||
"נפלאות" – נו"ן פלאות<ref>זח"א רסא, ב.</ref> – באַדייט אַ שלימות אין דעם גילוי פון בחי' פלא, וואָס אפילו איין מאָל פלא איז מובדל ומופרש פון אַנדערע ענינים, ועאכו"כ נ' פלאות. ולהוסיף, אַז נ' איז אויך פאַרבונדן מיט יובל שנים, וועלכער ווערט אָנגערופן "עולם"<ref>קידושין טו, א. מכילתא ופרש"י משפטיםכא, ו.</ref> (נצחיות). | |||
און "הי' תהא שנת נפלאות בה" איז מרמז, אַז נוסף צו "שנת אראנו נפלאות" בשנה שעברה – וואָס זיכער ווערט אין דעם "מעלין בקודש"<ref>ברכות כח, א. וש"נ.</ref> בשנה זו – קומט צו בשנה זו, אַז דער יאָר וועט זיין (באופן פון תהא – בהוייתה תהא<ref>ראה ברכות יג, א. מגילה ט, א. יז, ריש ע"ב. בכורות ד, ב. ובכ"מ.</ref>) "נפלאות בה" – די נפלאות וועלן זיין (ניט בלויז אַ פרט אין יאָר, נאָר) דער '''ענין''' פון דעם יאָר, און "נפלאות בכל," אין אַלע זאַכן. | |||
וי"ל אַז דער גילוי פון "נפלאות בה" (נפלאות וואָס זיינען אינגאַנצן מובדל ומופרש) דריקט זיך אויך אויס אין דער גילוי פון בחירתו של הקב"ה אין אידן (וואָס בחירה איז בבחי' פלא, למעלה מכל הענינים, כנ"ל). | |||
און ווי מ'האָט שוין געזען בגלוי די נפלאות בתחלת שנה זו – בהמשך צו די נפלאות בשנה שעברה – במיוחד בקשר מיט דעם, אַז מדינה ההיא (רוסלאַנד) לאָזט אַרויס און איז מסייע טויזנטער טויזנטער אידן צו עולה זיין קיין ארץ ישראל (און אין נאָך ערטער), וואו זיי קענען לעבן אין פולע פרייהייט בחייהם הפרטיים – דער גילוי פון מעלתם של ישראל, באופן אַז אויך אוה"ע זיינען אין דעם מכיר און מסייע. | |||
ובהקדים, אַז – דער גילוי והכרה בעולם און פון אוה"ע אין מעלתם של ישראל ווערט נתחזק מדור לדור, קומענדיק אַלס נעענטער צו דער גאולה האמיתית והשלימה, ווען עס וועט מ־ קויים ווערן דער "והלכו גוים לאורך"<ref>ישעי' ס, כג.</ref>, "והיו מלכים אומניך ושרותיהם מניקותיך"<ref>שם מט, כג.</ref>, וכו'. | |||
און אַלס הכנה לזה, איז במשך הדורות – אויך אין זמן הגלות – געפינט מען אַז אפילו אוה"ע האָבן מכיר געווען אַז אידן זיינען דעם עם הנבחר. כנראה בכו"כ מדרשי חז"ל [לדוגמא: די גמרא אין זבחים<ref>יט, רע"א.</ref>, אַז אַ מלך פון אוה"ע האָט מסייע געווען אַז אַ איד זאָל זיין אָנגעטאָן "לכבוד ולתפארת", "אקיים בך והיו מלכים אומניך", '''ועוד''']. | |||
וכידוע אויך, אַז אוה"ע רופן אָן אידן בלשונם (אויך ווען זיי רעדן איינער מיט דעם צווייטן) – דער "עם הנבחר". | |||
און אין דעם איז צוגעקומען נאָכמער בדורות האחרונים<ref>וכידוע כמה סיפורים עם רבותינו נשיאינו שאוה"ע חלקו להם כבוד (ראה לדוגמא בנוגע לאדמו"ר מהר"ש – סה"מ מלוקט ח"ד ע' כו).</ref>, ובמיוחד – במדינת ארצות הברית (ועוד מדינות), וועלכע איז אַ מדינה של חסד, וואָס לאָזט אידן טאָן זייער עבודה מתוך מנוחת הנפש ומנוחת הגוף, און איז זיי נאָך מסייע בזה, און מסייע אידן אין ארץ ישראל וכו'. | |||
ובזה גופא – איז צוגעקומען נאָכמער בשנים האחרונות, ובפרט בשנה שעברה (שנת אראנו נפלאות) און תחלת שנה זו (שנת נפלאות בה) – בנוגע צו דער היתר יציאה און סיוע פון מדינה ההיא בעליית אחינו בנ"י לארץ ישראל, כנ"ל. | |||
ויש לומר אַז דער דרך בכל זה איז דורכגעבראָכן געוואָרן דורך די פעולות פון גדולי ישראל במשך הדורות מיט אוה"ע, ובמיוחד – פון רבותינו נשיאינו [אָנהויבנדיק פון דעם אַלטן רבי'ן, וועלכער האָט זיך געמישט אין עניני העולם, כידוע זיין השתדלות בנצחונו פון אלכנסדר איבער נאַפּאַלעיאָן לטובת בנ"י (ברוחניות). וי"ל, אַז איצטער איז אַרויס טובת בנ"י פון מדינה ההיא אויך בגשמיות, דורך סיוע פון מדינה ההיא אַז אידן זאָלן פון דאָרט אַרויסגיין, כנ"ל]. | |||
{{הערות שוליים}} | {{הערות שוליים}} | ||