11,494
עריכות
ברכת ערב ראש השנה תשנ"ב אחרי קבלת הפ"נ הכללי - מוגה (הצגת מקור)
גרסה מ־14:51, 3 באפריל 2025
, 3 באפריל 2025אין תקציר עריכה
אין תקציר עריכה |
אין תקציר עריכה |
||
| שורה 28: | שורה 28: | ||
און עס ווערט באַ יעדער אידן "היום מלאו ימי ושנותי" (כדברי משה בהמשך צו "וילך משה"<ref>פרש"י וילך לא, ב.</ref>) – אַז יעדער איד האָט ימים ושנים מלאים בתורה ומצוות, און דער כח אויף דעם באַקומט ער פון דעם וואָס אַזוי איז געווען באַ משה רבינו, און דערפון ווערט עס נמשך אין יעדער אידן דורך בחי' משה שבו וואָס פועל'ט אויף אים ביז אין מעשה בפועל (ווי דער אַלטער רבי איז מבאר אין תניא<ref>[[לקוטי אמרים פרק מ"ב|פמ"ב]].</ref>, ובתוספות ביאורים בזה פון דעם צמח־צדק). | און עס ווערט באַ יעדער אידן "היום מלאו ימי ושנותי" (כדברי משה בהמשך צו "וילך משה"<ref>פרש"י וילך לא, ב.</ref>) – אַז יעדער איד האָט ימים ושנים מלאים בתורה ומצוות, און דער כח אויף דעם באַקומט ער פון דעם וואָס אַזוי איז געווען באַ משה רבינו, און דערפון ווערט עס נמשך אין יעדער אידן דורך בחי' משה שבו וואָס פועל'ט אויף אים ביז אין מעשה בפועל (ווי דער אַלטער רבי איז מבאר אין תניא<ref>[[לקוטי אמרים פרק מ"ב|פמ"ב]].</ref>, ובתוספות ביאורים בזה פון דעם צמח־צדק). | ||
ה. די שייכות הנ"ל פון יום הדין ראש השנה מיט "והצילו העדה", כולל ובעיקר די גאולה – הויבט זיך שוין אָן אין ערב ראש השנה, וואָס אַן ערב והכנה איז אַ מעין פון דעם וואָס דאָס גרייט צו. ועאכו"כ בנוגע צו ערב ראש השנה, וואָס דעמולט האָט מען שוין דעם "והצילו העדה" פון ראש השנה – ווי דער פס"ד הנ"ל פון טור, אַז שוין בערב ראש השנה ווייסן אידן אַז זוכים בדין, און דעמולט הויבן זיך שוין אָן די הכנות צו ראש | ה. די שייכות הנ"ל פון יום הדין ראש השנה מיט "והצילו העדה", כולל ובעיקר די גאולה – הויבט זיך שוין אָן אין '''ערב''' ראש השנה, וואָס אַן ערב והכנה איז אַ מעין פון דעם וואָס דאָס גרייט צו. ועאכו"כ בנוגע צו ערב ראש השנה, וואָס דעמולט האָט מען שוין דעם "והצילו העדה" פון ראש השנה – ווי דער פס"ד הנ"ל פון טור, אַז שוין '''בערב''' ראש השנה ווייסן אידן אַז זוכים בדין, און דעמולט הויבן זיך שוין אָן די הכנות צו ראש השנה<ref>ראה טור שם: לפיכך נוהגין לספר ולכבס '''בערב''' ר"ה.</ref> – וכידוע אַז שבת און יו"ט דאַרפן האָבן אַ הכנה מיוחדת<ref>ביצה ב, ב.</ref>, ועאכו"כ די הכנה ערב ראש השנה צו ראש השנה, וועלכער איז משפיע אויף '''כל''' ימי השנה (אַזוי ווי אַ ראש איז משפיע אויף אַלע חלקי הגוף)<ref>ראה לקו"ת דרושים לר"ה נז, א ואילך. ובכ"מ.</ref>. | ||
אַזוי אויך י"ל בנוגע צו משיח – אַז נוסף צו גילוי פון שמו של משיח, ביז ווי ער איז פאַרבונדן מיט יחידה (יחידה | ו. ויש לומר אַז די שייכות פון ערב ראש השנה מיט דער גאולה (זוכים בדין) איז אַרויס נאָכמער בגלוי בדורות האחרונים – דורך דעם יום הולדת פון דעם צמח־צדק ביום זה (בשנת תקמ"ט): | ||
דער נאָמען פון צמחצדק [ווי ער ווערט אָנגערופן על שם תורתו] איז שמו של משיח צדקנו, שנקרא "צמח" און נקרא "צדק"<ref>"צמח" – "איש צמח שמו" (נוסח הושענות הושע"ר. מזכרי' ו, יב (ובמפרשים שם). וראה שם ג, ח). "צדק" – "והי' צדק אזור מתניו" (ישעי' יא, ה). וראה ירמי' כג, ה ובפרש"י. שם לג, טו.</ref>. | |||
ולהוסיף אין דער שייכות פון צמחצדק מיט משיח צדקנו: דער צמח־צדק – דער נשיא השלישי פון נשיאי חב"ד<ref>כנגד ספירת הדעת (ספר השיחות תרצ"ו ע' 141. תש"ב ע' 19. תש"ה ע' 60. אגרות קודש אדמו"ר מהוריי"ץ ח"ט ע' תטז).</ref> – איז כולל אין זיך אַלע נשיאים, ווי מ'זעט עס אין זיין תורה וועלכע איז כולל די תורה פון אַלע נשיאים שלפנ"ז, און אויך פון די נשיאים שלאח"ז, ביז כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו. והיות אַז רבותינו נשיאינו, און כללות הענין פון גילוי פנימיות התורה והפצת המעינות חוצה דורך רבותינו נשיאינו, איז פאַרבונדן מיטן גילוי פון משיח צדקנו, ובמיוחד כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו כמרומז בשמו "יוסף יצחק" על שם "יוסף אד' שנית ידו"<ref>ישעי' יא, יא.</ref> – איז פאַרשטאַנדיק אַז דאָס (די שייכות פון די רביים מיט משיח) שטייט בהדגשה באַם צמחצדק וועלכער איז כולל אַלע נשיאים. | |||
דערפון איז מובן, אַז ביום הולדת של הצמחצדק (בערב ראש השנה), וואָס דעמולט איז "מזלו גובר"<ref>ראה ירושלמי ר"ה פ"ג ה"ח ובקה"ע.</ref> – איז גובר דער ענין פון שמו של משיח, אַז דער בעל יום ההולדת טוט כל התלוי בו – ובמילא איז זיכער אַז דאָס איז פועל פעולתו – אַז עס זאָל זיין דער גילוי פון שמו של משיח, און נאָכמער – דער גילוי פון משיח אַליין (ווי ער איז העכער פאַר שמו). | |||
ע"ד ווי דאָס איז בנוגע צו דער נשמה וואָס "חמשה שמות נקראו לה"<ref>ב"ר פי"ד, ט. דב"ר פ"ב, לז. בכמה מקומות ודפוסים הוא בשינוי סדר. אבל כ"ה בע"ח שער דרושי אבי"ע פ"א. שער הגלגולים בתחלתו. ובכ"מ.</ref> (נפש רוח נשמה חי'), ביז דעם שם החמישי – יחידה, ביז דער עצם הנשמה (וואָס "חמשה שמות נקראו '''לה'''"<ref>ראה סה"מ תרפ"ח ע' קיז. ועוד.</ref>), | |||
אַזוי אויך י"ל בנוגע צו משיח – אַז נוסף צו גילוי פון שמו של משיח, ביז ווי ער איז פאַרבונדן מיט יחידה (יחידה הכללית<ref>רמ"ז לזח"ב מ, ב. לזח"ג רס, ב. ל"ת להאריז"ל בראשית עה"פ ויתהלך חנוך. ס' ארבע מאות שקל להאריז"ל (ע' רמא – בהוצאת ירושלים תשמ"ה). ועוד. וראה בהנסמן בלקו"ש חכ"ט ע' 360 הערה 27.</ref>), האָט מען אויך די עצמות פון משיח צדקנו, וואָס דאָס איז איין זאַך מיט עצמות א"ס<ref>ראה סהמ"צ להצ"צ מצות מינוי מלך בסופה: במשיח נתת אתה הא"ס בעצמו.</ref>, און דעריבער איז דער גילוי פון משיח (בערב ראש השנה) פאַרבונדן מיט קבלת מלכותו ית' בראש השנה<ref>ועפ"ז מובן השייכות דיום הולדת הצ"צ לערב ראש השנה.</ref> כנ"ל, און דער גילוי פון ענין המלכות ("נצב מלך") אין יעדער אידן, כמובן אויך פון פס"ד הטור בנוגע צו ערב ר"ה כנ"ל. | |||
[ולהעיר אַז דער טור איז דער יסוד פון בית יוסף, וועלכער איז דער יסוד פון שולחן ערוך בית יוסף, וואָס ער איז דער יסוד פון דעם אַלטן רבין'ס שולחן ערוך, אויף וועלכן עס זיינען פאַראַן כמה תשובות וביאורים פון צ"צ]. | [ולהעיר אַז דער טור איז דער יסוד פון בית יוסף, וועלכער איז דער יסוד פון שולחן ערוך בית יוסף, וואָס ער איז דער יסוד פון דעם אַלטן רבין'ס שולחן ערוך, אויף וועלכן עס זיינען פאַראַן כמה תשובות וביאורים פון צ"צ]. | ||
ז. ויש לקשר זה מיט דעם ענין פון "וילך משה" (די הליכה פון גלות אין גאולה כנ"ל ס"ד) – ע"פ המדובר | ז. ויש לקשר זה מיט דעם ענין פון "וילך משה" (די הליכה פון גלות אין גאולה כנ"ל ס"ד) – ע"פ המדובר לאחרונה<ref>[[שיחת שבת פרשת במדבר ויום ב' דחג השבועות תנש"א|שיחת ש"פ במדבר ויום ב' דחגה"ש תנש"א]] (סה"ש ה'תנש"א ח"ב ע' 562). ועוד.</ref> די ראשי־תיבות [וואָס איז נוגע במיוחד צו חסידי חב"ד, און דורך זיי – צו כלל ישראל בכל הדורות] פון "מיד" – "מיד הן נגאלין"<ref>ל' הרמב"ם הל' תשובה פ"ז ה"ה.</ref> – '''מ'''שה, '''י'''שראל (הבעש"ט), '''ד'''וד (מלכא משיחא): | ||
די אַלע דריי (משה, ישראל הבעש"ט און דוד מלכא משיחא) זיינען פאַרבונדן מיט "מיד הן נגאלין": משה הוא גואל ראשון הוא גואל | די אַלע דריי (משה, ישראל הבעש"ט און דוד מלכא משיחא) זיינען פאַרבונדן מיט "מיד הן נגאלין": משה הוא גואל ראשון הוא גואל אחרון<ref>ראה שמו"ר פ"ב, ד. זח"א רנג, א. שער הפסוקים פ' ויחי. [[תורה אור משפטים|תו"א ר"פ משפטים]]. ועוד.</ref>. ישראל הבעש"ט – ווי משיח האָט אים געענטפערט אויף זיין שאלה "אימתי אתי מר" – "כשיפוצו מעינותיך (פון בעש"ט) חוצה"<ref>אגה"ק הידועה דהבעש"ט – נדפסה בכתר שם טוב בתחלתו. ובכ"מ.</ref>. און דוד מלכא משיחא – וואָס דורך אים קומט די גאולה האמיתית והשלימה בפועל. | ||
און אין דעם וואָרט "מיד" שטייען אַלע דריי צוזאַמען אין אַן איין און איינציקן וואָרט, און אַ וואָרט וואָס פירושו איז "מיד" (גלייך), אין איין און איינציקער רגע – באַווייזט דאָס אַז אַלע דריי זיינען אַן איין און איינציקע נקודה: די נקודה פון גאולה מיד. | און אין דעם וואָרט "מיד" שטייען אַלע דריי צוזאַמען אין אַן איין און איינציקן וואָרט, און אַ וואָרט וואָס פירושו איז "מיד" (גלייך), אין איין און איינציקער רגע – באַווייזט דאָס אַז אַלע דריי זיינען אַן איין און איינציקע נקודה: די נקודה פון '''גאולה מיד'''. | ||
און די נקודה טיילט זיך אויף דריי פרטים, און דוקא אין דעם סדר פון משה, ישראל הבעש"ט און דוד מלכא משיחא: דער כח אויף גאולה קומט פון משה גואל ראשון הוא גואל אחרון, און משה קיבל תורה מסיני ומסרה כו' | און די נקודה טיילט זיך אויף דריי פרטים, און דוקא אין דעם סדר פון משה, ישראל הבעש"ט און דוד מלכא משיחא: דער כח אויף גאולה קומט פון משה גואל ראשון הוא גואל אחרון, און משה קיבל תורה מסיני ומסרה כו'<ref>אבות רפ"א.</ref>, וואָס דאָס איז כולל כל התורה כולה, כל מה שתלמיד ותיק עתיד לחדש<ref>ראה מגילה יט, ב. ירושלמי פאה פ"ב ה"ד. ועוד – נסמן בלקו"ש חי"ט ע' 252 בהערות.</ref>, כולל – אויך דער גילוי פון פנימיות התורה באופן פון הפצת המעינות חוצה דורך דעם בעש"ט, וואָס דורך דעם איז "אתי מר" דוד מלכא משיחא. | ||
ובפרטיות יותר: משה און דוד (מלכא משיחא) זיינען דער ראשון ואחרון – גואל ראשון הוא גואל אחרון, און צווישן זיי איז דער אות י' ר"ת ישראל (הבעש"ט), וואָס גייט אויף דער פּינטעלע איד (נקודת היהדות) | ובפרטיות יותר: משה און דוד (מלכא משיחא) זיינען דער ראשון ואחרון – גואל ראשון הוא גואל אחרון, און צווישן זיי איז דער אות י' ר"ת ישראל (הבעש"ט), וואָס גייט אויף דער פּינטעלע איד (נקודת היהדות)<ref>ראה [[היום יום ח' אדר א'|"היום יום" ח' אדר א']].</ref>, ווי זי שטייט בגלוי ביז זי באַקומט אַ צורת אות (י'), ואדרבה: דוקא דער י' איז מחבר די צוויי אותיות מ' און ד' וועלכע האָבן אַ התפשטות שלא בערך מער ווי התפשטות הי' – וואָרום די פּינטעלע איד פאַרבינדט זיך מיט דעם אויבערשטן אַליין, און דעריבער שטייט אַ איד אין אַ מצב פון "נצב מלך" (כנ"ל) און "וילך", און דוקא ער האָט בכח צו ברענגען דעם גואל ראשון הוא גואל אחרון (משה און דוד מלכא משיחא). | ||
און דער כח אויף מגלה זיין דעם י' (נקודת היהדות) – יחידה שבנפש (ניצוץ משיח שבכל א' | און דער כח אויף מגלה זיין דעם י' (נקודת היהדות) – יחידה שבנפש (ניצוץ משיח שבכל א' מישראל<ref>מאור עינים ס"פ פינחס.</ref>) ביז עצם הנפש – אין אַ אידן, איז געקומען במיוחד דורך ישראל הבעש"ט, ע"י גילוי תורת החסידות – וואָס דאָס גייט בכללות אויף גאַנץ תורת החסידות פון אַלע רבותינו נשיאינו (וואָס איז פאַרבונדן מיט משיח), ובמיוחד – שטייט דאָס בגלוי באַ דעם צ"צ, וועלכער איז כולל אַלע רבותינו נשיאינו, כנ"ל (ס"ו). | ||
ח. די שייכות הנ"ל פון ערב ראש השנה מיט דער גאולה שטייט נאָכמער בהדגשה בערב ראש השנה בקביעות שנה זו – הן בימי השבוע, אַז דאָס קומט אויס ביום ראשון בשבוע, און הן בכללות השנה – שנת ה'תשנ"ב: | ח. די שייכות הנ"ל פון ערב ראש השנה מיט דער גאולה שטייט נאָכמער בהדגשה בערב ראש השנה בקביעות שנה זו – הן בימי השבוע, אַז דאָס קומט אויס ביום ראשון בשבוע, און הן בכללות השנה – שנת ה'תשנ"ב: | ||
| שורה 101: | שורה 106: | ||
59) ביצה יז, א. | 59) ביצה יז, א. | ||