שיחת כי תשא תשנ"ב - מוגה: הבדלים בין גרסאות בדף

קפיצה לניווט קפיצה לחיפוש
אין תקציר עריכה
(יצירת דף חדש)
 
אין תקציר עריכה
שורה 32: שורה 32:
ג. דער ביאור בכל זה וועט מען פאַרשטיין בהקדים וואָס יעדע סדרה (פון די ג"ן סדרים<ref>זח"א קד, ב. זח"ב רו, ב. תקו"ז תי"ג (כט, ריש ע"ב). סידור הרס"ג – קריאת התורה. ספר האורה לרש"י הל' ספר תורה סי' עג.</ref>) אין תורה האָט אין זיך אַן ענין מיוחד ובפ"ע מיט וועלכע זי איז אויסגעטיילט פון אַלע אַנדערע סדרות. ווי פאַרשטאַנדיק אויך דערפון וואָס מ'לייענט יעדע סדרה (מתחלתה ועד סופה<ref>משא"כ '''חלקים''' מכמה סדרות קורין גם בזמנים אחרים בשנה (כמו הארבע פרשיות, קריאת מועדי השנה וכיו"ב).</ref>) נאָר פעם '''אחת''' בשנה.
ג. דער ביאור בכל זה וועט מען פאַרשטיין בהקדים וואָס יעדע סדרה (פון די ג"ן סדרים<ref>זח"א קד, ב. זח"ב רו, ב. תקו"ז תי"ג (כט, ריש ע"ב). סידור הרס"ג – קריאת התורה. ספר האורה לרש"י הל' ספר תורה סי' עג.</ref>) אין תורה האָט אין זיך אַן ענין מיוחד ובפ"ע מיט וועלכע זי איז אויסגעטיילט פון אַלע אַנדערע סדרות. ווי פאַרשטאַנדיק אויך דערפון וואָס מ'לייענט יעדע סדרה (מתחלתה ועד סופה<ref>משא"כ '''חלקים''' מכמה סדרות קורין גם בזמנים אחרים בשנה (כמו הארבע פרשיות, קריאת מועדי השנה וכיו"ב).</ref>) נאָר פעם '''אחת''' בשנה.


ועד"ז בנוגע צו דער סדרה פון כי תשא: צוזאַמען דערמיט וואָס כי תשא איז אַ סדרה בפ"ע, איז זי אַ סדרה נפלאה וועלכע האָט אין זיך דעם חידוש (לגבי אַלע אַנדערע סדרות) אַז זי איז אין זיך כולל גאַנץ סדר השתלשלות, מתחלתו ועד סופו. אָנהויבנדיק פון ווי דאָס שטייט אין תורה (וואָס דערפון נעמט זיך סדר השתלשלות העולמות<ref>ראה ב"ר בתחלתו. זח"ב קסא, א־ב.</ref>) – כל התורה כולה מהתחלת התורה ביז סיום התורה. ובמילא איז די סדרה כולל אין זיך כל הענינים כולם.
ועד"ז בנוגע צו דער סדרה פון כי תשא: צוזאַמען דערמיט וואָס כי תשא איז אַ סדרה בפ"ע, איז זי אַ סדרה נפלאה וועלכע האָט אין זיך דעם חידוש (לגבי אַלע אַנדערע סדרות) אַז זי איז אין זיך כולל גאַנץ סדר השתלשלות, מתחלתו ועד סופו. אָנהויבנדיק פון ווי דאָס שטייט אין תורה (וואָס דערפון נעמט זיך סדר השתלשלות העולמות<ref name=":3">ראה ב"ר בתחלתו. זח"ב קסא, א־ב.</ref>) – כל התורה כולה מהתחלת התורה ביז סיום התורה. ובמילא איז די סדרה כולל אין זיך כל הענינים כולם.


– אין יעדער ענין אין תורה קען מען געפינען אַלע ענינים, כמאחז"ל<ref>אבות ספ"ה.</ref> "הפך בה והפך בה '''דכולא בה'''", וואָס י"ל אַז דאָס גייט ניט נאָר אויף כללות התורה, נאָר אויך אויף יעדער באַזונדער ענין אין תורה, ועאכו"כ אַ פרשה שלימה – אָבער ברוב הענינים איז דער "כולא בה" נאָר ברמז וכיו"ב און מ'דאַרף עס געפינען און מגלה זיין (דורך דער יגיעה פון "הפך בה והפך בה"); משא"כ אין פ' כי תשא איז דער חידוש, אַז דער "כולא בה" שטייט דאָרט '''בגלוי''', באופן פון תורה '''שבכתב''' – בכתב בגלוי.
– אין יעדער ענין אין תורה קען מען געפינען אַלע ענינים, כמאחז"ל<ref>אבות ספ"ה.</ref> "הפך בה והפך בה '''דכולא בה'''", וואָס י"ל אַז דאָס גייט ניט נאָר אויף כללות התורה, נאָר אויך אויף יעדער באַזונדער ענין אין תורה, ועאכו"כ אַ פרשה שלימה – אָבער ברוב הענינים איז דער "כולא בה" נאָר ברמז וכיו"ב און מ'דאַרף עס געפינען און מגלה זיין (דורך דער יגיעה פון "הפך בה והפך בה"); משא"כ אין פ' כי תשא איז דער חידוש, אַז דער "כולא בה" שטייט דאָרט '''בגלוי''', באופן פון תורה '''שבכתב''' – בכתב בגלוי.
{{הערות שוליים}}
 
ד. והענין:
 
דער אויבערשטער האָט אויסגעשטעלט אַז אַלע ענינים טיילן זיך בכללות אויף דריי: ראש, תוך (אמצע) וסוף<ref>ראה גם ספר השיחות ה'תש"נ ח"ב ע' 464 ואילך.</ref>. צום אַלעם ערשטן קומט דער ראש והתחלת הכל – וואָס איז אין זיך כולל (די כוונה ותכלית פון) די גאַנצע זאַך. דערנאָך – קומט די זאַך אַליין, דער תוך ואמצע, דורך וועלכער עס פירט זיך דורך דער תכלית. און צום סוף קומט דער סיום ושלימות וסך־הכל פון דעם גאַנצן ענין, ווען עס פירט זיך אויס די תכלית (וואָס "סוף מעשה במחשבה תחלה"<ref>פיוט "לכה דודי".</ref>).
 
ובכללות שטעלט זיך דאָס אויס אין די דריי ענינים פון (א) תורה – דער יסוד והתחלה פון אַלע ענינים, כדברי חז"ל<ref name=":4">פרש"י ורמב"ן ר"פ בראשית. וראה תנחומא שם ה.</ref> אַז "תורה נקראת<ref>משלי ח, כב.</ref> ראשית דרכו", ווייל זי איז קדמה לעולם<ref>שבת פח, א. ועוד.</ref>, און אין דעם באַשטייט די תכלית וכוונה פון אַלע ענינים, "בראשית, בשביל התורה שנקראת ראשית"<ref name=":4" />. (ב) בריאת העולם (וסדר השתלשלות בכלל) און די עבודה אין דער בריאה בכדי אויספירן איר תכלית (בשביל התורה), און (ג) דער גמר ושלימות הכל – בגאולה האמיתית והשלימה, ווען עס פירט זיך אויס "תכלית ושלימות בריאת עולם הזה שלכך נברא מתחלתו"<ref>[[לקוטי אמרים פרק ל"ו|תניא פל"ו]].</ref>.
 
ויש לומר, אַז די דריי ענינים זיינען מרומז אין די דריי ערשטע אותיות א' ב' ג': גאַנץ תורה איז נכלל אין די עשרת הדברות<ref>ראה ירושלמי שקלים פ"ו ה"א. פרש"י משפטים כד, יב. וראה תו"ש כרך טז מילואים ס"א. וש"נ.</ref> וועלכע זיינען נכלל אין דעם ערשטן וואָרט "אנכי"<ref>כידוע שתיבת "אנכי" כוללת כל הפרטים שבדיבור אנכי (ראה פורת יוסף (כג, ד) בשם הבעש"ט), ש"אנכי ולא יהי' לך הם כללות כל התורה כולה" ([[לקוטי אמרים פרק כ'|תניא רפ"כ]]. וראה תו"ש שם. וש"נ), ויתירה מזו – שדיבור אנכי כולל גם הדיבור לא יהי' לך (ראה [[הדרן על הרמב"ם תשמ"ה - מוגה|"הדרן על הרמב"ם" (קה"ת תשמ"ה) ס"ו]]).</ref> וועלכער איז נכלל און הויבט זיך אָן מיט אַן אל"ף<ref>ראה פנים יפות (לבעל ההפלאה) יתרו כ, ב.</ref>. בריאת העולם – "בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ"<ref>ר"פ בראשית.</ref> – הויבט זיך אָן מיט אַ בי"ת<ref>והטעם שהתחלת התורה ובריאת העולם אינה באות אל"ף (דאנכי), ראשון כל האותיות, ואל"ף דאנכי קדמה לעולם והוא תכלית הבריאה – ראה לקמן סעיף ו. והתיווך עם הביאורים בזה במדרשי חז"ל שבהערה הבאה והביאור ע"ד החסידות (אוה"ת בראשית תקסו, א. וראה לקו"ת ראה יט, ב. ועוד) – ראה [[שיחת שלח תשמ"ז - מוגה|שיחת ש"פ שלח תשמ"ז ס"ז ואילך]].</ref>, ווייל "בבי"ת נברא העולם", כמבואר בחז"ל<ref>ירושלמי חגיגה פ"ב ה"ב. ב"ר פ"א, י. תנחומא (באבער) יתרו טז. ועוד – הובאו בתורה שלימה ר"פ בראשית.</ref>. און דער ראש התיבה פון גאולה – דער אות גימ"ל.
 
ובפרטיות יותר זיינען דאָ די דריי ענינים אין סדר השתלשלות הבריאה עצמו: (א) קודם כל – עלה ברצונו יתברך צו באַשאַפן די וועלט. (ב) די בריאה בפועל. (ג) שלימות הבריאה – בגאולה העתידה – דורך "מעשינו ועבודתינו" צו ממשיך זיין און מגלה זיין אלקות אין וועלט<ref>ראה [[לקוטי אמרים פרק ל"ז|תניא רפל"ז]].</ref>. ובלשון הקבלה והחסידות<ref>ראה ע"ח בתחלתו. המשך תרס"ו בתחלתו. ובכ"מ.</ref>: (א) לכל לראש איז אור אין סוף ממלא כל המציאות – אוא"ס לפני הצמצום. (ב) דערנאָך – דער צמצום האור אַזוי אַז עס בלייבט אַ חלל ומקום פנוי. און כוונת הצמצום איז בשביל הגילוי – עס זאָל זיין גילוי אלקות אין עולם, ביז מ'קומט צו (ג) שלימות הגילוי, אַז מ'איז ממשיך בתוך החלל ומקום פנוי — אוא"ס, ביז אוא"ס הבלי גבול שלפני הצמצום, ביז אַז עס ווערט – אַ דירה<ref>ראה תנחומא נשא טז. ועוד. [[לקוטי אמרים פרק ל"ו|תניא רפל"ו]]. ובכ"מ.</ref> לו יתברך – לו לעצמותו<ref>ראה סה"מ תקס"ה ח"א ע' תפט. הנסמן בסה"מ מלוקט ח"ב ע' רמא הערה 32.</ref> – בתחתונים.
 
ה. ויש לומר אַז וויבאַלד אַלע ענינים קומען דורך תורה (די "דיפתראות ופינקסאות" פון וועלט, ואסתכל באורייתא וברא עלמא<ref name=":3" />) – דעריבער שטעלט זיך אויס די תורה עצמה בהתאם צו די דריי ענינים:
 
(א) התחלת התורה איז "בראשית", וואָס דאָס איז כולל – ניט נאָר התחלת הבריאה, נאָר צום אַלעם ערשטן דעם אל"ף (ראשית) פון תורה שקדמה לעולם, וואָרום "בראשית" איז דער טייטש "בשביל התורה שנקראת ראשית" (כנ"ל). און ווי ס'איז אונטערשטראָכן אויך אין דעם בי"ת (פון "בראשית") עצמו, וואָס בי"ת "זאָגט אַרויס" אַז ער קומט אַלס צווייטער נאָך דעם אל"ף – דער אל"ף (אנכי) פון תורה.
 
(ב) "בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ" – בריאת העולם [ובפרטיות – זיינען אין דעם גופא פאַראַן ג' דרגות, כנ"ל], און דערנאָך המשך כל הפרשיות שבתורה, וואו עס רעדט זיך וועגן דעם המשך סיפור המאורעות אין עולם און די עבודה צו אויספירן די כוונה פון בריאת העולם (בשביל התורה) – ווי דערציילט און אָנגעזאָגט בארוכה אין אַלע פרשיות פון די חמשה חומשי תורה,
 
ביז (ג) סיום התורה, וואו עס רעדט זיך וועגן דעם וואָס דער אויבערשטער באַווייזט צו משה'ן "עד היום האחרון"<ref>ספרי ופרש"י ברכה לד, ב.</ref>, ביז דעם סיום ממש – "לכל האותות והמופתים גו' ולכל המורא הגדול אשר עשה משה לעיני כל ישראל"<ref>ס"פ ברכה (לד, יא־יב).</ref> – סיום ושלימות התורה, וואָס איז פאַרבונדן מיט די שלימות פון גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו (וואָס משה הוא גואל ראשון הוא גואל אחרון<ref>ראה שמו"ר פ"ב, ד. שם, ו. זח"א רנג, א. שער הפוסקים פ' ויחי. תו"א משפטים עה, ב.</ref>), ווען עס וועט זיין דער שלימות פון גילוי אלקות ("האותות והמופתים") "לעיני כל ישראל", כמ"ש<ref>מיכה ג, טו.</ref> "כימי צאתך מארץ מצרים אראנו נפלאות".
 
ווי ס'איז אויך מרומז אין פרקי אבות: (א) התחלת הפרקי אבות איז "משה קיבל תורה מסיני" – כללות ענין התורה (כמאחז"ל<ref>ראה מגילה יט, ב. ירושלמי פאה פ"ב ה"ד. שמו"ר רפמ"ז. הנסמן בלקו"ש חי"ט ע' 252.</ref> "כל מה שתלמיד ותיק עתיד לחדש ניתן למשה מסיני"). (ב) "ומסרה וכו' והעמידו תלמידים הרבה וכו'"<ref>אבות פ"א מ"א.</ref>, דער סדר פון מסורת התורה מדור לדור – ווי תורה קומט אַרויס בגלוי ובפרטיות (דורך דעם "תלמיד ותיק עתיד לחדש"). (ג) סיום כל הפרקי אבות – "ה' ימלוך לעולם ועד"<ref>בשלח טו, יח.</ref>, וואָס איז כולל כל המשך הזמן ביז סוף כל הזמנים – די גאולה האמיתית והשלימה, ווען עס וועט זיין "ה' ימלוך לעולם ועד", "לעתיד לבוא שכל המלוכה שלו"<ref>פרש"י שם.</ref> – שלימות מילוי הכוונה פון קבלת התורה ומסירת ולימוד התורה במשך כל הדורות.
 
ויש לומר, אַז דאָס איז איינער פון די טעמים פאַרוואָס (מתן) תורה איז פאַרבונדן מיט דעם ענין פון "תליתאי" – כדברי חז"ל<ref>שבת פח, א.</ref> "(בריך רחמנא דיהיב) אוריאן תליתאי לעם תליתאי על ידי תליתאי ביום תליתאי בירחא תליתאי" (און ר"נ גאון איז דאָרט מבאר נאָך ענינים של שלשה בקשר מיט מתן תורה), ווייל היות אַז דורך (מתן) תורה פירט זיך אויס תכלית כל סדר השתלשלות – וועלכע שטעלט זיך אויס אין שלשה (ראש תוך סוף), דעריבער טיילט זיך אויך תורה אויף "תליתאי", א' ב' ג'<ref>ראה פי' ר"נ גאון שם, "תורה שאותיותי' משולשות אלף בית גימל".</ref>.
 
ו. ויש לומר אַז די דריי ענינים – שטייען בגלוי בפרשתנו:
 
(א) די לוחות הראשונות, וואָס אויף זיי זיינען חקוק די עשרת הדברות הראשונות<ref>ראה לעיל ע' 331 הערה 10. וש"נ.</ref> וועלכע זיינען געזאָגט געוואָרן באַ מתן תורה (אָנהויבנדיק פון דעם אל"ף פון "אנכי"), איז דער אל"ף (די התחלה ויסוד) פון אַלע ענינים, כולל גאַנץ בריאת העולם, וועלכע איז באַשאַפן געוואָרן "בשביל התורה שנקראת ראשית".
 
(ב) די ירידה פון דעם חטא העגל וואָס האָט געבראַכט צו שבירת הלוחות – איז מרמז דעם ענין הבי"ת, די כללות'דיקע ירידה אין עולם ("בראשית ברא גו'"), וואָס לאָזט אַן אָרט אויף דעם ענין החטא והשבירה כו', כידוע<ref>ראה ד"ה על כן יאמרו תרצ"א (סה"מ קונטרסים ח"א קצא, ב ואילך). [[מאמר באתי לגני תשל"א - מוגה|ד"ה באתי לגני תשל"א]] (סה"מ מלוקט ח"ה ע' קנה ואילך). וש"נ.</ref> אַז דער חטא העגל (וואָס איז פאַרבונדן מיט דעם חטא הראשון, כנ"ל) קומט אַלס אַ תוצאה פון דעם צמצום הראשון, און שבירת הכלים און דערנאָך קטרוג ומיעוט הלבנה, ולאחרי ריבוי השתלשלות וצמצומים ופרסאות כו' – לאָזט דאָס אַן אָרט אויף אַן ענין של חטא בפועל ר"ל.
 
און די כוונה אין דעם איז, אַז דורך דער עבודה למטה, ביז אפילו אין אַ מצב של ירידה, זאָל מען אויספירן די כוונת הבריאה, "בשביל התורה" (כדלקמן).
 
(ג) די לוחות האחרונות באַדייטן דעם ענין הגימ"ל – די עלי' וואָס קומט דורך דער ירידה ושבירת הלוחות:
 
חז"ל<ref>ספרי ופרש"י ס"פ ברכה.</ref> זיינען מפרש אויף "לעיני כל ישראל" (בסיום התורה) אַז דאָס גייט אויף שבירת הלוחות וואָס משה "נשאו<ref>ל' רש"י שם.</ref> לבו לשבור הלוחות לעיניהם שנאמר<ref>עקב ט, יז.</ref> ואשברם לעיניכם, והסכימה דעת הקב"ה לדעתו שנאמר<ref>פרשתנו לד, א. עקב י, ב.</ref> אשר שברת, יישר כחך ששברת". ולכאורה: וואָס איז דער עילוי פון שבירת הלוחות ביז אַז דער אויבערשטער זאָגט אויף דעם "יישר כחך"?!
 
וי"ל דעם ביאור אין דעם<ref>ראה גם לקו"ש ח"ט ע' 240 ואילך.</ref>: כשם ווי דורך דעם חטא העגל איז באַ אידן צוגעקומען די מעלה פון בעלי תשובה<ref>ראה ע"ז ד, סע"ב – נעתק לקמן בפנים.</ref> [און צוליב דעם איז געווען דער חטא, כדלקמן], וואָס איז העכער פאַר עבודת הצדיקים ("מקום שבעלי תשובה עומדין צדיקים גמורין אינם עומדין"<ref>ברכות לד, ב.</ref>, ביז אַז אין "'''יכולין''' לעמוד בו"<ref>רמב"ם הל' תשובה פ"ז ה"ד.</ref>) – אַזוי איז אויך בנוגע צו שבירת הלוחות (דער מסובב פון חטא העגל), אַז דער טעם (פנימי) אויף דעם איז בכדי דורך דעם זאָל צוקומען אַן עילוי אין תורה – די לוחות האחרונות וועלכע האָבן אין זיך אַ מעלה לגבי די לוחות הראשונות, כדברי חז"ל<ref>שמו"ר רפמ"ו.</ref> אַז דער אויבערשטער האָט געזאָגט צו משה רבינו (אויף דעם וואָס ער האָט זיך מצטער געווען אויף שבירת הלוחות) "אל תצטער בלוחות הראשונות שלא היו אלא עשרת הדברות לבד ובלוחות השניים אני נותן לך שיהא בהם הלכות מדרש ואגדות . . כפלים<ref>איוב יא, ו.</ref> לתושי'". וכדברי הגמרא<ref>נדרים כב, ב ובפרש"י שם. וראה אוה"ת פרשתנו ע' ב'נז. המשך תרס"ו ע' פז ואילך. סה"מ תש"ו ע' 36 ואילך. ועוד.</ref> "אלמלא לא חטאו ישראל לא ניתן להם אלא חמשה חומשי תורה וספר יהושע בלבד שנאמר<ref>קהלת א, יח.</ref> כי ברוב חכמה רוב כעס", "לפי שבעטו וחטאו נוסף להם רוב חכמה להטריחן יותר"<ref>פרש"י נדרים שם.</ref>.
 
און דאָס איז אויך דער עילוי אין דעם וואָס די לוחות האחרונות זיינען געווען מעשה ידי '''משה''' ("פסל לך"), ניט "מעשה אלקים" ווי די לוחות הראשונות:
 
די מעלה פון די לוחות הראשונות (דער אל"ף) איז ווי תורה ווערט געגעבן מלמעלה און דאָס גיט דעם כח אויף דער עבודה אויך למטה (דער בי"ת און גימ"ל), כפשטות הענין אַז אל"ף איז ראש כל האותיות און דאָס פירט דערנאָך צו בי"ת און גימ"ל. אָבער היות אַז דער אל"ף מצ"ע (הגילוי מלמעלה) איז ניט בערך און נעמט ניט דורך די תחתונים (דער בי"ת פון "בראשית"), איז אין דעם שייך דער ענין השבירה כו', ווייל מצד דער בריאה איז מען דערצו נאָך ניט מוכן [און דעריבער איז די התחלת התורה טאַקע מיט אַ בי"ת און ניט מיט אַן אל"ף, ווייל די כוונה איז אַז דאָס זאָל נמשך ווערן און דורכנעמען די וועלט, וואָס די הכנות לזה האָבן זיך אויפגעטאָן דורך דער עבודה אין די כ"ו דורות ביז מתן תורה<ref>ראה [[שיחת שלח תשמ"ז - מוגה|שיחת ש"פ שלח תשמ"ז]].</ref>].
 
משא"כ דורך די לוחות האחרונות, וועלכע קומען דורך עבודת האדם (תשובה), און די לוחות עצמן זיינען מעשה ידי משה – ווערט אויסגעפירט תכלית וכוונת הבריאה, אַז אין דער וועלט זאָל מען מגלה זיין ווי זי איז "בשביל התורה". און דעריבער ווערט דורך דעם אויפגעטאָן דער עילוי אין תורה פון די לוחות האחרונות – אַז ס'איז ניטאָ אין דעם קיין שבירה, ואדרבה – עס קומט צו אין תורה "כפלים לתושי'", און באופן אַז תורה (די לוחות) בלייבט גאַנץ למטה באופן נצחי לעד ולעולמי עולמים<ref>שהרי הארון (עם הלוחות ושברי לוחות שבתוכו) נגנז (יומא נב, ב. רמב"ם הל' ביהב"ח רפ"ד), ויתגלה לע"ל.</ref>.
 
ביז – אַז דאָס ברענגט צו שלימות ענין הגימ"ל – די גאולה האמיתית והשלימה, וואָס דעמולט וועט נתגלה ווערן בשלימות<ref>ראה לקו"ש ח"ט ע' 241. ושם, שזהו הטעם שפרש"י "יישר כחך ששברת" דוקא בסיום פ' ברכה, כשהקב"ה מראה למשה רבינו "עד היום האחרון", כי אז תתגלה המעלה הבאה ע"י לוחות האחרונות.</ref> די מעלה פון דער תשובה פון אידן אויפן חטא העגל<ref>ומכיון ש"ביום פקדי ופקדתי עליהם חטאתם" לחטא העגל (כנ"ל בפנים), מובן ששלימות התשובה תהי' דוקא לע"ל כשיבטל החטא לגמרי.</ref> און די מעלה פון די לוחות האחרונות<ref>ראה סה"מ עטר"ת ע' שנט ש"אמיתת הגילוי דלעתיד" הוא דוקא ע"י הבירורים בכח התורה של לוחות האחרונות. וראה ד"ה ויתן לך תרס"ו (המשך תרס"ו ס"ע צב) [בנוגע להמעלה דתלמוד בבלי לגבי תלמוד ירושלמי, שהיא בדוגמת המעלה שבלוחות השניות לגבי לוחות הראשונות (שם ע' צג)] ש"עיקר הגילוי מזה יהי' לעתיד".</ref> (וואָס איז געקומען דורך שבירת לוחות הראשונות) – די מעלה וואָס קומט אַרויס דורך עבודת האדם למטה (ובפרט דורך עבודת התשובה) צו אויספירן תכלית הבריאה – "בשביל התורה".
 
קומט אויס אַז אין פ' כי תשא שטייען בגלוי אַלע דריי ענינים – דער אל"ף ("ראשית") פון תורה, דער בי"ת פון "בראשית ברא גו'", און דער גימ"ל – סיום התורה, "לעיני כל ישראל", "יישר כחך ששברת".{{הערות שוליים}}


[[קטגוריה:ספר השיחות תשמ"ז-תשנ"ב|תשנ"ב]]
[[קטגוריה:ספר השיחות תשמ"ז-תשנ"ב|תשנ"ב]]
[[קטגוריה:ספר השיחות תשנ"ב]]
[[קטגוריה:ספר השיחות תשנ"ב]]
[[קטגוריה:שיחות כ"ק אדמו"ר שליט"א|ת]]
[[קטגוריה:שיחות כ"ק אדמו"ר שליט"א|ת]]

תפריט ניווט