11,503
עריכות
תיקונים
אין תקציר עריכה |
(תיקונים) |
||
| שורה 7: | שורה 7: | ||
[צוה להכריז שאלו שעדיין לא נטלו ידיהם לסעודה – יטלו עכשיו.{{ש}}אח"כ צוה להכריז שיאמרו לחיים לפני השקיעה. ואח"כ שאל אם יש עדיין "נמושות". ואח"כ אמר:] | [צוה להכריז שאלו שעדיין לא נטלו ידיהם לסעודה – יטלו עכשיו.{{ש}}אח"כ צוה להכריז שיאמרו לחיים לפני השקיעה. ואח"כ שאל אם יש עדיין "נמושות". ואח"כ אמר:] | ||
א. אויף "אתם נצבים היום כולכם לפני ה' אלקיכם גו'"{{הערה|נצבים כט, ט־י.}} זאָגט דער אַלטער רבי{{הערה|בלקו"ת ר"פ נצבים. וראה זח"ב לב, ב.}} אַז "היום" גייט אויף ראש השנה, און וויבאַלד אַז מ'איז "נצבים . . לפני ה' אלקיכם" – דערפאַר איז דאָס אין אַן אופן פון "כולכם", ד.ה. אַז אַלע אידן, פון "ראשיכם שבטיכם" ביז "חוטב עציך" און "שואב מימיך" און אַלע דרגות שבינתיים, שטיין אין אַן אופן פון "כולכם" (ווי ער איז דאָרטן מפרש) – "לאחדים כאחד"{{הערה|וראה לקו"ש ח"ד ע' 1141 ואילך.}}… | א. אויף "אתם נצבים היום כולכם לפני ה' אלקיכם גו'"{{הערה|[[דברים פרק כט|נצבים כט, ט־י]].}} זאָגט דער אַלטער רבי{{הערה|בלקו"ת ר"פ נצבים. וראה זח"ב לב, ב.}} אַז "היום" גייט אויף ראש השנה, און וויבאַלד אַז מ'איז "נצבים . . לפני ה' אלקיכם" – דערפאַר איז דאָס אין אַן אופן פון "כולכם", ד.ה. אַז אַלע אידן, פון "ראשיכם שבטיכם" ביז "חוטב עציך" און "שואב מימיך" און אַלע דרגות שבינתיים, שטיין אין אַן אופן פון "כולכם" (ווי ער איז דאָרטן מפרש) – "לאחדים כאחד"{{הערה|וראה לקו"ש ח"ד ע' 1141 ואילך.}}… | ||
וואָס דאָס איז ווי דער ענין פון "נצבים היום כולכם" טוט זיך אויף מצד מלמעלה, דורך דעם (וואָס מ'איז נצבים) "לפני ה' אלקיכם", | וואָס דאָס איז ווי דער ענין פון "נצבים היום כולכם" טוט זיך אויף מצד מלמעלה, דורך דעם (וואָס מ'איז נצבים) "לפני ה' אלקיכם", | ||
| שורה 13: | שורה 13: | ||
וואָס דאָס איז אויך פאַרבונדן מיטן טייטש וואָס ברענגט זיך אין חסידות{{הערה|אוה"ת נצבים ע' א'קפט.}} אויפן וואָרט "נצבים" – אַז דאָס איז לשון נפעל, ד.ה. אַז אידן ווערן "נצבים", אויפגעשטעלט, דורך דעם אויבערשטן; | וואָס דאָס איז אויך פאַרבונדן מיטן טייטש וואָס ברענגט זיך אין חסידות{{הערה|אוה"ת נצבים ע' א'קפט.}} אויפן וואָרט "נצבים" – אַז דאָס איז לשון נפעל, ד.ה. אַז אידן ווערן "נצבים", אויפגעשטעלט, דורך דעם אויבערשטן; | ||
עס דאַרף דאָך אָבער אויך זיין עבודת האדם, "קב שלו"{{הערה|שם=:0|ל' חז"ל – ב"מ לח, א.}}, וואָס דורך דערויף באַקומט ער אויך די "תשעה קבים של חבירו"<ref name=":0" />, וואָס "חבירו" גייט אויפן אויבערשטן [ווי רש"י טייטשט אָפּ אין מסכת שבת{{הערה|לא, א – ד"ה דעלך.}} עה"פ{{הערה|משלי כז, י. וראה פרש"י עה"פ. שמו"ר רפכ"ז.}} "רעך ורע אביך אל תעזוב", אַז "רעך זה הקב"ה"], ד.ה. אַז דורך עבודתו אין "קב שלו" האָט ער אַלע עשרה קבים ("קב שלו" און די "תשעה קבים של חבירו"). | עס דאַרף דאָך אָבער אויך זיין עבודת האדם, "קב שלו"{{הערה|שם=:0|ל' חז"ל – ב"מ לח, א.}}, וואָס דורך דערויף באַקומט ער אויך די "תשעה קבים של חבירו"<ref name=":0" />, וואָס "חבירו" גייט אויפן אויבערשטן [ווי רש"י טייטשט אָפּ אין מסכת שבת{{הערה|לא, א – ד"ה דעלך.}} עה"פ{{הערה|[[משלי פרק כז|משלי כז, י]]. וראה פרש"י עה"פ. שמו"ר רפכ"ז.}} "רעך ורע אביך אל תעזוב", אַז "רעך זה הקב"ה"], ד.ה. אַז דורך עבודתו אין "קב שלו" האָט ער אַלע עשרה קבים ("קב שלו" און די "תשעה קבים של חבירו"). | ||
ב. וואָס בכללות איז די עבודה פון אַ אידן אין דערויף – דאָס וואָס "ישראל (ד)קדשינהו לזמנים"{{הערה|ברכות מט, א.}}, וואָס דערפאַר זאָגט מען (בר"ה) "מקדש ישראל ויום הזכרון". | ב. וואָס בכללות איז די עבודה פון אַ אידן אין דערויף – דאָס וואָס "ישראל (ד)קדשינהו לזמנים"{{הערה|ברכות מט, א.}}, וואָס דערפאַר זאָגט מען (בר"ה) "מקדש ישראל ויום הזכרון". | ||
| שורה 21: | שורה 21: | ||
ובפרט ווען מ'פאַרבינדט דאָס (דעם צוזאַמענקלייבן זיך) מיט אַן ענין גשמי וואָס ווערט "דם ובשר כבשרו"{{הערה|ל' אדה"ז ב[[לקוטי אמרים פרק ה'|תניא פ"ה]] (ט, סע"ב).}} – מיט זאָגן לחיים, וואָס דעמולט זאָגן רז"ל{{הערה|סנהדרין קג, ב.}} אַז "גדולה לגימה שמקרבת כו'". | ובפרט ווען מ'פאַרבינדט דאָס (דעם צוזאַמענקלייבן זיך) מיט אַן ענין גשמי וואָס ווערט "דם ובשר כבשרו"{{הערה|ל' אדה"ז ב[[לקוטי אמרים פרק ה'|תניא פ"ה]] (ט, סע"ב).}} – מיט זאָגן לחיים, וואָס דעמולט זאָגן רז"ל{{הערה|סנהדרין קג, ב.}} אַז "גדולה לגימה שמקרבת כו'". | ||
ובפרט אַז דאָס איז אויך פאַרבונדן מיט אַ יום טוב, ראש השנה, וואָס אויף אים שטייט{{הערה|נחמי' ח, י.}} "חדות ה' היא מעוזכם", און אַז דעמולט דאַרף זיין "שתו ממתקים" נוסף צו "אכלו משמנים"{{הערה|נחמי' שם. ב"י או"ח סתקפ"ג. שו"ע אדה"ז שם ס"ד.}}. | ובפרט אַז דאָס איז אויך פאַרבונדן מיט אַ יום טוב, ראש השנה, וואָס אויף אים שטייט{{הערה|[[נחמיה פרק ח|נחמי' ח, י]].}} "חדות ה' היא מעוזכם", און אַז דעמולט דאַרף זיין "שתו ממתקים" נוסף צו "אכלו משמנים"{{הערה|[[נחמיה פרק ח|נחמי' שם]]. ב"י או"ח סתקפ"ג. שו"ע אדה"ז שם ס"ד.}}. | ||
ובפרט נאָך אַז דאָס איז אַ ר"ה פון אַ שנת הקהל, וואָס דאָס הויבט זיך שוין אָן פון ר"ה פון דעם יאר, ווי דער פסוק{{הערה|וילך לא, י.}} זאָגט אַז "מקץ שבע שנים" דאַרף זיין הקהל, וואָס "מקץ שבע שנים" הויבט זיך שוין אָן פון ר"ה, | ובפרט נאָך אַז דאָס איז אַ ר"ה פון אַ שנת הקהל, וואָס דאָס הויבט זיך שוין אָן פון ר"ה פון דעם יאר, ווי דער פסוק{{הערה|[[דברים פרק לא|וילך לא, י]].}} זאָגט אַז "מקץ שבע שנים" דאַרף זיין הקהל, וואָס "מקץ שבע שנים" הויבט זיך שוין אָן פון ר"ה, | ||
ובפרט לויט דעם וואָס חסידות{{הערה|סידור רלה, ב. וראה גם לקו"ת ר"ה נד, ריש ע"ד. סד"ה לולב וערבה תרס"ו. ובכ"מ.}} איז מבאר עה"פ{{הערה|[[תהלים פרק | ובפרט לויט דעם וואָס חסידות{{הערה|סידור רלה, ב. וראה גם לקו"ת ר"ה נד, ריש ע"ד. סד"ה לולב וערבה תרס"ו. ובכ"מ.}} איז מבאר עה"פ{{הערה|[[תהלים פרק פא|תהלים פא, ד]]. וראה ר"ה ה, סע"א ואילך.}} "בכסה ליום חגינו", אַז די ענינים פון "חגינו", חג הסוכות, זיינען שוין דאָ בר"ה אין אַן אופן פון "בכסה", וואָס דערפאַר איז דער ענין פון הקהל וואָס איז דאָך בחג הסוכות – איז שוין דאָ בר"ה אין אַן אופן פון "בכסה". | ||
וואָס מכל זה מובן אַז איצטער איז ניט קיין זמן אויף דינגען זיך און פּראַווען עניוות און פרישות – נאָר יעדער איינער זאָל נאָך אַריינכאַפּן און זאָגן לחיים נאָך פאַר דער שקיעה. | וואָס מכל זה מובן אַז איצטער איז ניט קיין זמן אויף דינגען זיך און פּראַווען עניוות און פרישות – נאָר יעדער איינער זאָל נאָך אַריינכאַפּן און זאָגן לחיים נאָך פאַר דער שקיעה. | ||
| שורה 31: | שורה 31: | ||
ויה"ר אַז עס זאָלן זיך אויפטאָן אַלע ענינים וואָס דאַרפן זיך דורך די פעולות אויפטאָן. | ויה"ר אַז עס זאָלן זיך אויפטאָן אַלע ענינים וואָס דאַרפן זיך דורך די פעולות אויפטאָן. | ||
אח"כ אמר: דאָ איז ניט אַזוי נוגע דער פרסום בדבר (אין זאָגן לחיים) – נאָר דער עיקר איז די מעשה בפועל, אַז מ'זאָל נעמען אַ ביסל משקה, און נאָך בעסער – יין, וואָס איז "משמח אלקים ואנשים"{{הערה|שם=:1|שופטים ט, יג.}}, וואָס דערפאַר איז דאָס פאַרבונדן מיט אַ שמחה גדולה<ref name=":1" />, און דאָס זאָל ווערן דם ובשר כבשרו, | אח"כ אמר: דאָ איז ניט אַזוי נוגע דער פרסום בדבר (אין זאָגן לחיים) – נאָר דער עיקר איז די מעשה בפועל, אַז מ'זאָל נעמען אַ ביסל משקה, און נאָך בעסער – יין, וואָס איז "משמח אלקים ואנשים"{{הערה|שם=:1|[[שופטים פרק ט|שופטים ט, יג]].}}, וואָס דערפאַר איז דאָס פאַרבונדן מיט אַ שמחה גדולה<ref name=":1" />, און דאָס זאָל ווערן דם ובשר כבשרו, | ||
ובפרט אַז דאָס איז פאַרבונדן מיט ר"ה און מיט הקהל, און מ'טוט דאָס אין אַ "בית גדול"{{הערה|ראה ברכות לה, א.}}, "מקום שמגדלין בו תורה"{{הערה|ל' הכתוב – מ"ב כה, ט.}}, וואו עס זיינען דאָ שיעורי תורה, און "מקום שמגדלין בו תפלה"{{הערה|מגילה כז, א.}}. | ובפרט אַז דאָס איז פאַרבונדן מיט ר"ה און מיט הקהל, און מ'טוט דאָס אין אַ "בית גדול"{{הערה|ראה ברכות לה, א.}}, "מקום שמגדלין בו תורה"{{הערה|ל' הכתוב – מ"ב כה, ט.}}, וואו עס זיינען דאָ שיעורי תורה, און "מקום שמגדלין בו תפלה"{{הערה|מגילה כז, א.}}. | ||
| שורה 43: | שורה 43: | ||
<nowiki>*</nowiki> * * | <nowiki>*</nowiki> * * | ||
ד. דער ענין פון "זה היום תתלת מעשיך" און דער חילוק צווישן "זה" מיט "כה" (וואָס עס האָט זיך גערעדט אין מאמר) – רעדט זיך אויך אין די דרושים פון דעם צ"צ{{הערה|אוה"ת ר"ה ע' א'תלב ואילך.}}. ונוסף לזה: די הגהות וביאורים (בחצע"ג) אין לקו"ת{{הערה|נצבים מז, ב ואילך.}} וואָס רעדן וועגן דעם ענין – זיינען, כנראה, פון דעם צ"צ. | ד. דער ענין פון "זה היום תתלת מעשיך" און דער חילוק צווישן "זה" מיט "כה" (וואָס עס האָט זיך גערעדט אין מאמר) – רעדט זיך אויך אין די דרושים פון דעם צ"צ{{הערה|אוה"ת ר"ה ע' א'תלב ואילך.}}. ונוסף לזה: די הגהות וביאורים (בחצע"ג) אין לקו"ת{{הערה|[[דברים פרק מז|נצבים מז, ב ואילך]].}} וואָס רעדן וועגן דעם ענין – זיינען, כנראה, פון דעם צ"צ. | ||
וואָס דער ענין פון ר"ה ("זה היום תתלת מעשיך") האָט אויך אַ שייכות מיוחדת מיט דעם צ"צ, וואָרום זיין יום הולדת איז געווען בערב ר"ה{{הערה|[[היום יום כ"ט אלול|"היום יום" ס"ע צא]].}}, און זיין ברית איז געווען אין די עשרה ימים שבין ר"ה ליוהכ"פ. | וואָס דער ענין פון ר"ה ("זה היום תתלת מעשיך") האָט אויך אַ שייכות מיוחדת מיט דעם צ"צ, וואָרום זיין יום הולדת איז געווען בערב ר"ה{{הערה|[[היום יום כ"ט אלול|"היום יום" ס"ע צא]].}}, און זיין ברית איז געווען אין די עשרה ימים שבין ר"ה ליוהכ"פ. | ||
און ווי גערעדט אין דער פריערדיקער התוועדות{{הערה|[[שיחת | און ווי גערעדט אין דער פריערדיקער התוועדות{{הערה|[[שיחת ליל ערב ראש השנה תש"מ - שיחות קודש|דאור לערב ר"ה]].}}, אַז בשעת דער צ"צ איז געבאָרן געוואָרן, האָט זיין זיידע, דער אַלטער רבי, געזאָגט תורה אויף "משביעין אותו תהי צדיק כו'"{{הערה|נדה ל, ב.}} (וואָס דאָס איז דערנאָך געוואָרן די ערשטע דריי פרקים פון [[תניא]]){{הערה|[[היום יום ו' אדר ב'|"היום יום" ע' לד]].}}. | ||
וואָס "משביעין אותו תהי צדיק כו'" איז פאַרבונדן מיט הולדת הצ"צ – וואָרום דער ענין פון "משביעין אותו תהי צדיק כו'" איז באַ יעדער אידישן קינד איידער ער ווערט געבאָרן און איז יוצא לאויר העולם. | וואָס "משביעין אותו תהי צדיק כו'" איז פאַרבונדן מיט הולדת הצ"צ – וואָרום דער ענין פון "משביעין אותו תהי צדיק כו'" איז באַ יעדער אידישן קינד איידער ער ווערט געבאָרן און איז יוצא לאויר העולם. | ||
| שורה 83: | שורה 83: | ||
[וואָס דאָס איז ניט נאָר אין חוץ לארץ נאָר אויך אין ארץ ישראל{{הערה|שו"ע או"ח סתר"א ס"ב. וראה לקו"ש ח"ט ע' 370 בהערות ובהנסמן שם.}}, | [וואָס דאָס איז ניט נאָר אין חוץ לארץ נאָר אויך אין ארץ ישראל{{הערה|שו"ע או"ח סתר"א ס"ב. וראה לקו"ש ח"ט ע' 370 בהערות ובהנסמן שם.}}, | ||
וואָס אין דערויף איז מודגש דער ענין פון "(אתם נצבים היום) '''כולכם'''", וואָרום אַלע ימים טובים איז דאָך דאָ אַ חילוק צווישן חו"ל און א"י, וואָס אין חו"ל פּראַוועט מען אַ יו"ט שני של גליות, משא"כ אין א"י; משא"כ ר"ה פּראַוועט מען צוויי טעג סיי אין א"י ("ארץ אשר גו' עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה"{{הערה|עקב יא, יב.}}), און סיי אין חו"ל, וואָס דאָרטן געפינט זיך רוב מנין ורוב בנין פון אידן, ביז משיח צדקנו וועט זיי ברענגן אין א"י]. | וואָס אין דערויף איז מודגש דער ענין פון "(אתם נצבים היום) '''כולכם'''", וואָרום אַלע ימים טובים איז דאָך דאָ אַ חילוק צווישן חו"ל און א"י, וואָס אין חו"ל פּראַוועט מען אַ יו"ט שני של גליות, משא"כ אין א"י; משא"כ ר"ה פּראַוועט מען צוויי טעג סיי אין א"י ("ארץ אשר גו' עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה"{{הערה|[[דברים פרק יא|עקב יא, יב]].}}), און סיי אין חו"ל, וואָס דאָרטן געפינט זיך רוב מנין ורוב בנין פון אידן, ביז משיח צדקנו וועט זיי ברענגן אין א"י]. | ||
וואָס כותבי התאריכים זוכן אויף דערויף (אַז ר"ה איז צוויי טעג) אַ מקור. | וואָס כותבי התאריכים זוכן אויף דערויף (אַז ר"ה איז צוויי טעג) אַ מקור. | ||
| שורה 89: | שורה 89: | ||
געפינט מען אויף דערויף אַ מקור אין אַ בפירוש'ן פסוק אין תושב"כ: | געפינט מען אויף דערויף אַ מקור אין אַ בפירוש'ן פסוק אין תושב"כ: | ||
אין נחמי' [וואָס דער אַלטער רבי רופט אים אָן בשו"ע שלו (בהלכות ר"ה){{הערה|או"ח סתקפ"ג ס"ד. וכ"ה גם בב"י שבהע' 13. וראה לקו"ש חי"ד ע' 370 הע' 13. שיחת ש"פ תבוא ח"י אלול ש.ז. ספ"ח־פט.}} מיטן נאָמען "עזרא"] קאַפּיטל ח, בהמשך לזה וואָס ער דערציילט וואָס איז פאָרגעקומען "ביום אחד לחודש השביעי", אין דעם טאָג פון ר"ה – אַז מ'האָט אָנגעזאָגט אידן "אכלו משמנים ושתו ממתקים ושלחו מנות לאין נכון לו כי קדוש היום לאדונינו ואל תעצבו כי חדות ה' היא מעוזכם", און דערנאָך{{הערה|פסוק יב.}} – אַז אידן האָבן אַזוי געטאָן בפועל, "וילכו כל העם לאכול ולשתות ולשלח מנות ולעשות שמחה גדולה גו'" – שטייט{{הערה|פסוק יג.}} "וביום השני גו'", | אין נחמי' [וואָס דער אַלטער רבי רופט אים אָן בשו"ע שלו (בהלכות ר"ה){{הערה|או"ח סתקפ"ג ס"ד. וכ"ה גם בב"י שבהע' 13. וראה לקו"ש חי"ד ע' 370 הע' 13. [[שיחת תבוא תשמ"א - שיחות קודש|שיחת ש"פ תבוא ח"י אלול ש.ז.]] ספ"ח־פט.}} מיטן נאָמען "עזרא"] [[עזרא פרק ח|קאַפּיטל ח]], בהמשך לזה וואָס ער דערציילט וואָס איז פאָרגעקומען "ביום אחד לחודש השביעי", אין דעם טאָג פון ר"ה – אַז מ'האָט אָנגעזאָגט אידן "אכלו משמנים ושתו ממתקים ושלחו מנות לאין נכון לו כי קדוש היום לאדונינו ואל תעצבו כי חדות ה' היא מעוזכם", און דערנאָך{{הערה|[[עזרא פרק ח|פסוק יב]].}} – אַז אידן האָבן אַזוי געטאָן בפועל, "וילכו כל העם לאכול ולשתות ולשלח מנות ולעשות שמחה גדולה גו'" – שטייט{{הערה|[[עזרא פרק ח|פסוק יג]].}} "וביום השני גו'", | ||
טייטשן מפרשים{{הערה|פרש"י ומצו"ד עה"פ. ועוד.}} אַז "ביום השני" מיינט (ניט דער טאָג וואָס קומט נאָך ר"ה, נאָר) "ביום השני '''של ראש השנה'''", | טייטשן מפרשים{{הערה|פרש"י ומצו"ד עה"פ. ועוד.}} אַז "ביום השני" מיינט (ניט דער טאָג וואָס קומט נאָך ר"ה, נאָר) "ביום השני '''של ראש השנה'''", | ||
| שורה 117: | שורה 117: | ||
און אַזוי איז דאָס בנוגע צו אַלע משלים. | און אַזוי איז דאָס בנוגע צו אַלע משלים. | ||
דער טעם פאַרוואָס דער אויבערשטער האָט עס אַזוי אויסגעשטעלט, איז – כדי עס זאָל זיין "מבשרי אחזה אלוקה"{{הערה|איוב יט, כו.}}, און ער וויל אַז זיינע ענינים זאָלן זיין ניט נאָר אין אַן אופן פון אמונה, נאָר אויך אין אַן אופן פון ידיעה, ווי דער דיוק הלשון פון דעם רמב"ם{{הערה|ריש הל' יסוה"ת. וראה קונטרס תורת החסידות פי"ג.}} איז "לידע" און ניט "להאמין", כמדובר כמ"פ{{הערה|ראה לקו"ש חי"א ס"ע 279 ואילך.}}, | דער טעם פאַרוואָס דער אויבערשטער האָט עס אַזוי אויסגעשטעלט, איז – כדי עס זאָל זיין "מבשרי אחזה אלוקה"{{הערה|[[איוב פרק יט|איוב יט, כו]].}}, און ער וויל אַז זיינע ענינים זאָלן זיין ניט נאָר אין אַן אופן פון אמונה, נאָר אויך אין אַן אופן פון ידיעה, ווי דער דיוק הלשון פון דעם רמב"ם{{הערה|ריש הל' יסוה"ת. וראה קונטרס תורת החסידות פי"ג.}} איז "לידע" און ניט "להאמין", כמדובר כמ"פ{{הערה|ראה לקו"ש חי"א ס"ע 279 ואילך.}}, | ||
[וואָס דאָס איז אויך דער ביאור אין דער שאלה וואָס דער צ"צ ברענגט אין סהמ"צ שלו{{הערה|מצות האמנת אלקות (מד, ב ואילך).}}: ווי איז שייך זאָגן אַ ציווי אויף אמונה בה', בשעת דאָס איז דער יסוד און די הקדמה פון אַלע מצוות וציוויים? | [וואָס דאָס איז אויך דער ביאור אין דער שאלה וואָס דער צ"צ ברענגט אין סהמ"צ שלו{{הערה|מצות האמנת אלקות (מד, ב ואילך).}}: ווי איז שייך זאָגן אַ ציווי אויף אמונה בה', בשעת דאָס איז דער יסוד און די הקדמה פון אַלע מצוות וציוויים? | ||
| שורה 135: | שורה 135: | ||
און עזרא האָט זיי דעמולט אָנגעזאָגט "אשר ישמיעו ויעבירו קול בכל עריהם ובירושלים לאמר צאו ההר והביאו עלי זית ועלי עץ שמן ועלי הדס ועלי תמרים ועלי עץ עבות לעשות סוכות ככתוב". | און עזרא האָט זיי דעמולט אָנגעזאָגט "אשר ישמיעו ויעבירו קול בכל עריהם ובירושלים לאמר צאו ההר והביאו עלי זית ועלי עץ שמן ועלי הדס ועלי תמרים ועלי עץ עבות לעשות סוכות ככתוב". | ||
[דער לשון "צאו ההר גו איז ע"ד ווי דער לשון וואָס שטייט אין חגי{{הערה|א, א־ב.}} אַז "בחודש הששי (חודש אלול) ביום אחד לחודש" האָט דער אויבערשטער געזאָגט "העם הזה אמרו לא עת בא עת בית ה' להבנות", און בהמשך לזה{{הערה|שם, ח.}} האָט ער געזאָגט "'''עלו ההר''' והבאתם עץ ובנו הבית גו'" (ווי גערעדט וועגן דערויף אין דער התוועדות פון ר"ח אלול); | [דער לשון "צאו ההר גו איז ע"ד ווי דער לשון וואָס שטייט אין חגי{{הערה|[[חגי פרק א|א, א־ב]].}} אַז "בחודש הששי (חודש אלול) ביום אחד לחודש" האָט דער אויבערשטער געזאָגט "העם הזה אמרו לא עת בא עת בית ה' להבנות", און בהמשך לזה{{הערה|[[חגי פרק א|שם, ח]].}} האָט ער געזאָגט "'''עלו ההר''' והבאתם עץ ובנו הבית גו'" (ווי גערעדט וועגן דערויף אין דער התוועדות פון ר"ח אלול); | ||
ס'איז אָבער דאָ אַ חילוק ביניהם, אַז דאָ שטייט "'''צאו''' ההר" און דאָרטן שטייט "'''עלו''' ההר", וואָס דער ביאור החילוק איז בפשטות: | ס'איז אָבער דאָ אַ חילוק ביניהם, אַז דאָ שטייט "'''צאו''' ההר" און דאָרטן שטייט "'''עלו''' ההר", וואָס דער ביאור החילוק איז בפשטות: | ||
| שורה 145: | שורה 145: | ||
און נאָכמער: | און נאָכמער: | ||
אויפן פסוק{{הערה|בא יב, | אויפן פסוק{{הערה|[[שמות פרק יב|בא יב, כה]].}} "וילכו ויעשו בני ישראל כאשר צוה ה' את משה ואהרן" בנוגע צו קרבן פסח, פרעגט רש"י{{הערה|ממכילתא עה"פ.}} "וכי כבר עשו והלא מראש חודש נאמר להם", און ער פאַרענטפערט: "אלא מכיון שקבלו עליהם מעלה עליהם הכתוב כאילו עשו", ביז אַז אין פסוק שטייט "'''ויעשו'''" אָן אַ כ"ף הדמיון. | ||
וואָס דערפון איז אויך פאַרשטאַנדיק בנוגע צו דער החלטה פון די אידן דעמולט, ביום ב' דר"ה, בנוגע מצות סוכה – אַז שוין דעמולט ווערט דאָס פאַררעכנט ווי זיי האָבן דאָס געטאָן בפועל. | וואָס דערפון איז אויך פאַרשטאַנדיק בנוגע צו דער החלטה פון די אידן דעמולט, ביום ב' דר"ה, בנוגע מצות סוכה – אַז שוין דעמולט ווערט דאָס פאַררעכנט ווי זיי האָבן דאָס געטאָן בפועל. | ||
יב. דערנאָך דערציילט דער פסוק{{הערה|נחמי' שם, טז־יז.}} ווי די אידן האָבן מקיים געווען בפועל מצות סוכה: "ויצאו העם ויביאו ויעשו להם סוכות איש על גגו ובחצרותיהם ובחצרות בית האלקים וברחוב שער המים וברחוב שער אפרים", און "ותהי שמחה גדולה מאד", און (ווי ער זאָגט פריער אין פסוק) דאָס איז געווען אַזאַ גרויסע שמחה אַז פון די צייטן פון יהושע בן נון איז ניט געווען אַזאַ שמחה{{הערה|ראה מצו"ד עה"פ.}}. | יב. דערנאָך דערציילט דער פסוק{{הערה|[[נחמיה פרק ח|נחמי' שם, טז־יז]].}} ווי די אידן האָבן מקיים געווען בפועל מצות סוכה: "ויצאו העם ויביאו ויעשו להם סוכות איש על גגו ובחצרותיהם ובחצרות בית האלקים וברחוב שער המים וברחוב שער אפרים", און "ותהי שמחה גדולה מאד", און (ווי ער זאָגט פריער אין פסוק) דאָס איז געווען אַזאַ גרויסע שמחה אַז פון די צייטן פון יהושע בן נון איז ניט געווען אַזאַ שמחה{{הערה|ראה מצו"ד עה"פ.}}. | ||
וואָס בקשר מיט דעם פסוק "ויצאו העם ויביאו ויעשו להם סוכות איש על גגו ובחצרותיהם ובחצרות בית האלקים גו'" שטייט אין תשובות הגאונים{{הערה|אוצר הגאונים לסוכה סנ"א־נג. וש"נ.}}, אַז מ'האָט באַ זיי געפרעגט אַ שאלה צי מ'דאַרף מאַכן אַ סוכה (אויך) אין אַ בית־הכנסת. | וואָס בקשר מיט דעם פסוק "ויצאו העם ויביאו ויעשו להם סוכות איש על גגו ובחצרותיהם ובחצרות בית האלקים גו'" שטייט אין תשובות הגאונים{{הערה|אוצר הגאונים לסוכה סנ"א־נג. וש"נ.}}, אַז מ'האָט באַ זיי געפרעגט אַ שאלה צי מ'דאַרף מאַכן אַ סוכה (אויך) אין אַ בית־הכנסת. | ||
| שורה 167: | שורה 167: | ||
ובנוגע לפועל: | ובנוגע לפועל: | ||
אַזוי ווי מ'האָט גערעדט אין די פריערדיקע התוועדויות{{הערה|שיחת ש"פ תבוא ח"י אלול ס"צ ואילך. ש"פ נצבים וילך.}}, ובשנים שלפנ"ז{{הערה|ראה לקו"ש חי"ד ע' 369 ואילך.}}, וועגן דעם ענין פון "ושלחו מנות לאין נכון לו" וואָס דאַרף זיין בר"ה – עד"ז דאַרף מען טאָן אויך בנוגע צו חג הסוכות – צושטעלן אַלע ענינים וואָס אידן דאַרפן האָבן כדי צו קענען פּראַווען חג הסוכות מתוך שמחה, ביז מיט אַ "שמחה גדולה מאד". | אַזוי ווי מ'האָט גערעדט אין די פריערדיקע התוועדויות{{הערה|שיחת [[שיחת תבוא תשמ"א - שיחות קודש|ש"פ תבוא ח"י אלול]] ס"צ ואילך. [[שיחת נצבים וילך תשמ"א - שיחות קודש|ש"פ נצבים וילך]].}}, ובשנים שלפנ"ז{{הערה|ראה לקו"ש חי"ד ע' 369 ואילך.}}, וועגן דעם ענין פון "ושלחו מנות לאין נכון לו" וואָס דאַרף זיין בר"ה – עד"ז דאַרף מען טאָן אויך בנוגע צו חג הסוכות – צושטעלן אַלע ענינים וואָס אידן דאַרפן האָבן כדי צו קענען פּראַווען חג הסוכות מתוך שמחה, ביז מיט אַ "שמחה גדולה מאד". | ||
ועד"ז דאַרף מען אויך טאָן בנוגע צו אַלע ימים שבינתיים (צווישן ר"ה און חג הסוכות), אַז זיי זאָלן זיין טעג אָנגעפילטע מיט שמחה, און "שמחה גדולה מאד", וואָס דאָס טוט מען אויף ביי אַלע אידן דורך דערויף וואָס מ'שטעלט צו די וואָס דאַרפן עפּעס האָבן בכדי צו זיין בשמחה וטוב לבב – די ענינים וואָס זיי דאַרפן האָבן. | ועד"ז דאַרף מען אויך טאָן בנוגע צו אַלע ימים שבינתיים (צווישן ר"ה און חג הסוכות), אַז זיי זאָלן זיין טעג אָנגעפילטע מיט שמחה, און "שמחה גדולה מאד", וואָס דאָס טוט מען אויף ביי אַלע אידן דורך דערויף וואָס מ'שטעלט צו די וואָס דאַרפן עפּעס האָבן בכדי צו זיין בשמחה וטוב לבב – די ענינים וואָס זיי דאַרפן האָבן. | ||
ביז אַז מ'קומט צו "שמחת עולם על ראשם"{{הערה|ישעי' לה, י. נא, יא.}}, וואָס דאָס איז פאַרבונדן מים דער גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו, | ביז אַז מ'קומט צו "שמחת עולם על ראשם"{{הערה|ישעי' [[ישעיה פרק לה|לה, י]]. [[ישעיה פרק נא|נא, יא]].}}, וואָס דאָס איז פאַרבונדן מים דער גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו, | ||
וואָס "יבנה מקדש במקומו", און דערנאָך "יקבץ נדחי ישראל"{{הערה|רמב"ם הל' מלכים ספי"א.}}, אין אַן אופן פון "הקהל את העם האנשים והנשים והטף וגרך אשר בשעריך"{{הערה|וילך לא, יב.}} אין דעם יאָר וואָס איז אַ שנת הקהל, שנת תשמ"א, הבא לקראתנו לטובה ולברכה. | וואָס "יבנה מקדש במקומו", און דערנאָך "יקבץ נדחי ישראל"{{הערה|רמב"ם הל' מלכים ספי"א.}}, אין אַן אופן פון "הקהל את העם האנשים והנשים והטף וגרך אשר בשעריך"{{הערה|[[דברים פרק לא|וילך לא, יב]].}} אין דעם יאָר וואָס איז אַ שנת הקהל, שנת תשמ"א, הבא לקראתנו לטובה ולברכה. | ||
און נאָך פאַר דערויף זאָל זיין "נכתבין ונחתמין לאלתר לחיים" בספרן של צדיקים גמורים{{הערה|ר"ה טז, ב.}}, וואָס "עמך כולם צדיקים"{{הערה|ישעי' ס, כא.}} – אז עס זאָל זיין אַ כתיבה וחתימה טובה לשנה טובה ומתוקה בטוב הנראה והנגלה ולמטה מעשרה טפחים, | און נאָך פאַר דערויף זאָל זיין "נכתבין ונחתמין לאלתר לחיים" בספרן של צדיקים גמורים{{הערה|ר"ה טז, ב.}}, וואָס "עמך כולם צדיקים"{{הערה|[[ישעיה פרק ס|ישעי' ס, כא]].}} – אז עס זאָל זיין אַ כתיבה וחתימה טובה לשנה טובה ומתוקה בטוב הנראה והנגלה ולמטה מעשרה טפחים, | ||
און במהרה בימינו ממש. | און במהרה בימינו ממש. | ||