11,497
עריכות
שיחת יום ב' דראש השנה תשמ"א - שיחות קודש: הבדלים בין גרסאות בדף
קפיצה לניווט
קפיצה לחיפוש
אין תקציר עריכה
אין תקציר עריכה |
אין תקציר עריכה |
||
| שורה 1: | שורה 1: | ||
{{עריכה}}{{שיחות קודש}} | {{עריכה}} | ||
{{שיחות קודש תש"י-תשמ"א}} | |||
== שיחת יום ב' דר"ה (עש"ק) ה'תשמ"א == | == שיחת יום ב' דר"ה (עש"ק) ה'תשמ"א == | ||
| שורה 115: | שורה 116: | ||
ס'איז ניט דער פשט אַז וויבאַלד דער ענין איז אַזוי למטה דערפאַר איז דאָס אַזוי אויך למעלה, נאָר פאַרקערט: דערפון וואָס מ'זעט ווי דער ענין איז למטה ווייס מען, און דאָס איז אַ ראי', ווי דער ענין איז למעלה, | ס'איז ניט דער פשט אַז וויבאַלד דער ענין איז אַזוי למטה דערפאַר איז דאָס אַזוי אויך למעלה, נאָר פאַרקערט: דערפון וואָס מ'זעט ווי דער ענין איז למטה ווייס מען, און דאָס איז אַ ראי', ווי דער ענין איז למעלה, | ||
נאָכמער: וויבאַלד אַז דער ענין איז אַזוי למעלה, איז "נשתלשלו מהן"< | נאָכמער: וויבאַלד אַז דער ענין איז אַזוי למעלה, איז "נשתלשלו מהן"<ref>ראה [[לקוטי אמרים פרק ג'|תניא רפ"ג]].</ref>, און עס ווערט אַזוי אויך למטה, ובמילא אַז מ'וויל וויסן ווי אַן ענין איז למעלה, דאַרף מען זיך צוקוקן ווי דער ענין איז למטה און דערפון האָט מען אַ ראי' ווי דאָס איז למעלה. | ||
און אַזוי איז דאָס בנוגע צו אַלע משלים. | און אַזוי איז דאָס בנוגע צו אַלע משלים. | ||
דער טעם פאַרוואָס דער אויבערשטער האָט עס אַזוי אויסגעשטעלט, איז – כדי עס זאָל זיין "מבשרי אחזה אלוקה"< | דער טעם פאַרוואָס דער אויבערשטער האָט עס אַזוי אויסגעשטעלט, איז – כדי עס זאָל זיין "מבשרי אחזה אלוקה"<ref>איוב יט, כו.</ref>, און ער וויל אַז זיינע ענינים זאָלן זיין ניט נאָר אין אַן אופן פון אמונה, נאָר אויך אין אַן אופן פון ידיעה, ווי דער דיוק הלשון פון דעם רמב"ם<ref>ריש הל' יסוה"ת. וראה קונטרס תורת החסידות פי"ג.</ref> איז "לידע" און ניט "להאמין", כמדובר כמ"פ<ref>ראה לקו"ש חי"א ס"ע 279 ואילך.</ref>, | ||
[וואָס דאָס איז אויך דער ביאור אין דער שאלה וואָס דער צ"צ ברענגט אין סהמ"צ שלו< | [וואָס דאָס איז אויך דער ביאור אין דער שאלה וואָס דער צ"צ ברענגט אין סהמ"צ שלו<ref>מצות האמנת אלקות (מד, ב ואילך).</ref>: ווי איז שייך זאָגן אַ ציווי אויף אמונה בה', בשעת דאָס איז דער יסוד און די הקדמה פון אַלע מצוות וציוויים? | ||
און ער איז דאָרטן מבאר, אַז נוסף אויף דעם ביאור אַז דער ציווי איז אויף דער אמונה אין די פרטים – איז עוד ועיקר: דער ציווי איז (ניט נאָר "להאמין" נאָר אויך) "לידע שיש שם מצוי ראשון"]. | און ער איז דאָרטן מבאר, אַז נוסף אויף דעם ביאור אַז דער ציווי איז אויף דער אמונה אין די פרטים – איז עוד ועיקר: דער ציווי איז (ניט נאָר "להאמין" נאָר אויך) "'''לידע''' שיש שם מצוי ראשון"]. | ||
וואָס דערפאַר דאַרף מען האָבן משלים וואָס געפינען זיך למטה אין עוה"ז בכדי צו פאַרשטיין בידיעה ווי די ענינים זיינען למעלה – "מבשרי אחזה אלוקה". ועד"ז איז אויך בנוגע צו דעם אדם למטה, אַז ער איז "אדמה לעליון"< | וואָס דערפאַר דאַרף מען האָבן משלים וואָס געפינען זיך למטה אין עוה"ז בכדי צו פאַרשטיין בידיעה ווי די ענינים זיינען למעלה – "מבשרי אחזה אלוקה". ועד"ז איז אויך בנוגע צו דעם אדם למטה, אַז ער איז "אדמה לעליון"<ref>של"ה כ, ב. שא, ב. ובכ"מ.</ref>, ובמילא קען מען וויסן פון אַ מלך דאָ למטה ווי איז מלך מלכי המלכים הקב"ה, און פון אַן אב דאָ למטה, ווי איז אבינו שבשמים. | ||
ועד"ז איז מובן בנוגע צו דעם וואָס עס שטייט אין סה"מ תש"ג, אַז דערפון וואָס מ'זעט אַז הכתרת המלך אין מלכותא דארעא איז "באה בשמחה גדולה", ווייסט מען אַז אַזוי איז אויך הכתרת המלך אין מלכותא דרקיעא. | ועד"ז איז מובן בנוגע צו דעם וואָס עס שטייט אין סה"מ תש"ג, אַז דערפון וואָס מ'זעט אַז הכתרת המלך אין מלכותא דארעא איז "באה בשמחה גדולה", ווייסט מען אַז אַזוי איז אויך הכתרת המלך אין מלכותא דרקיעא. | ||
| שורה 133: | שורה 134: | ||
יא. ווי גערעדט פריער (ס"ז) אַז בהמשך לזה וואָס עס שטייט אין נחמי' אַז ביום א' דר"ה איז "וילכו כל העם לאכול גו' ולעשות שמחה גדולה", זאָגט דער פסוק אַז דערנאָך איז געווען אַ יום שני פון ר"ה. | יא. ווי גערעדט פריער (ס"ז) אַז בהמשך לזה וואָס עס שטייט אין נחמי' אַז ביום א' דר"ה איז "וילכו כל העם לאכול גו' ולעשות שמחה גדולה", זאָגט דער פסוק אַז דערנאָך איז געווען אַ יום שני פון ר"ה. | ||
דערציילט דער פסוק< | דערציילט דער פסוק<ref>פסוק יג ואילך.</ref> וואָס איז דעמולט (ביום השני דר"ה) געווען: "וביום השני נאספו ראשי האבות לכל העם הכהנים והלוים אל עזרא הסופר ולהשכיל אל דברי התורה, וימצאו כתוב בתורה אשר צוה ה' ביד משה אשר ישבו בני ישראל בסוכות בחג בחודש השביעי", | ||
און עזרא האָט זיי דעמולט אָנגעזאָגט "אשר ישמיעו ויעבירו קול בכל עריהם ובירושלים לאמר צאו ההר והביאו עלי זית ועלי עץ שמן ועלי הדס ועלי תמרים ועלי עץ עבות לעשות סוכות ככתוב". | און עזרא האָט זיי דעמולט אָנגעזאָגט "אשר ישמיעו ויעבירו קול בכל עריהם ובירושלים לאמר צאו ההר והביאו עלי זית ועלי עץ שמן ועלי הדס ועלי תמרים ועלי עץ עבות לעשות סוכות ככתוב". | ||
[דער לשון "צאו ההר גו איז ע"ד ווי דער לשון וואָס שטייט אין חגי< | [דער לשון "צאו ההר גו איז ע"ד ווי דער לשון וואָס שטייט אין חגי<ref>א, א־ב.</ref> אַז "בחודש הששי (חודש אלול) ביום אחד לחודש" האָט דער אויבערשטער געזאָגט "העם הזה אמרו לא עת בא עת בית ה' להבנות", און בהמשך לזה<ref>שם, ח.</ref> האָט ער געזאָגט "'''עלו ההר''' והבאתם עץ ובנו הבית גו'" (ווי גערעדט וועגן דערויף אין דער התוועדות פון ר"ח אלול); | ||
ס'איז אָבער דאָ אַ חילוק ביניהם, אַז דאָ שטייט "צאו ההר" און דאָרטן שטייט "עלו ההר", וואָס דער ביאור החילוק איז בפשטות: | ס'איז אָבער דאָ אַ חילוק ביניהם, אַז דאָ שטייט "'''צאו''' ההר" און דאָרטן שטייט "'''עלו''' ההר", וואָס דער ביאור החילוק איז בפשטות: | ||
אין חגי רעדט זיך וועגן אַ מעמד ומצב קודם שנבנה הבית און מ'דאַרף ערשט גיין בויען דעם ביהמ"ק – איז דאָך דאָס אַן עלי' פון אַ מצב נמוך פון קודם שנבנה הבית צו אַ מצב פון בנין הבית, דערפאַר זאָגט ער דעם לשון "עלו ההר גו'"; משא"כ אין נחמי' רעדט זיך וועגן אַ מעמד ומצב וואָס ס'איז שוין דאָ דער ביהמ"ק (ווי ער זאָגט אין די ווייטערדיקע פסוקים), און מ'דאַרף מערניט ווי אַהינצו גיין – "צאו ההר גו'")]. | אין חגי רעדט זיך וועגן אַ מעמד ומצב קודם שנבנה הבית און מ'דאַרף ערשט גיין בויען דעם ביהמ"ק – איז דאָך דאָס אַן '''עלי'''' פון אַ מצב נמוך פון קודם שנבנה הבית צו אַ מצב פון בנין הבית, דערפאַר זאָגט ער דעם לשון "'''עלו''' ההר גו'"; משא"כ אין נחמי' רעדט זיך וועגן אַ מעמד ומצב וואָס ס'איז שוין דאָ דער ביהמ"ק (ווי ער זאָגט אין די ווייטערדיקע פסוקים), און מ'דאַרף מערניט ווי אַהינצו גיין – "'''צאו''' ההר גו'")]. | ||
וואָס אע"פ אַז באותו יום, ביום ב' דר"ה, האָבן אידן נאָך ניט מקיים געווען מצות סוכה בפועל – וויבאַלד אָבער אַז זיי האָבן שוין דעמולט מחליט געווען און אָנגענומען אַז זיי וועלן מקיים זיין דאָס וואָס עזרא האָט זיי געזאָגט, "אשר ישמיעו ויעבירו קול בכל עריהם ובירושלים לאמר צאו ההר גו'" – איז "מחשבה טובה הקב"ה מצרפה למעשה"< | וואָס אע"פ אַז באותו יום, ביום ב' דר"ה, האָבן אידן נאָך ניט מקיים געווען מצות סוכה בפועל – וויבאַלד אָבער אַז זיי האָבן שוין דעמולט מחליט געווען און אָנגענומען אַז זיי וועלן מקיים זיין דאָס וואָס עזרא האָט זיי געזאָגט, "אשר ישמיעו ויעבירו קול בכל עריהם ובירושלים לאמר צאו ההר גו'" – איז "מחשבה טובה הקב"ה מצרפה למעשה"<ref>ראה קידושין מ, א. וראה סה"מ תש"ב ע' 87.</ref>, במילא איז מען בשעת דער מחשבה טובה שוין פאַרזיכערט אַז דאָס וועט אַראָפּקומען אין אַ מעשה בפועל. | ||
און נאָכמער: | און נאָכמער: | ||
אויפן פסוק < | אויפן פסוק<ref>בא יב, בה.</ref> "וילכו ויעשו בני ישראל כאשר צוה ה' את משה ואהרן" בנוגע צו קרבן פסח, פרעגט רש"י<ref>ממכילתא עה"פ.</ref> "וכי כבר עשו והלא מראש חודש נאמר להם", און ער פאַרענטפערט: "אלא מכיון שקבלו עליהם מעלה עליהם הכתוב כאילו עשו", ביז אַז אין פסוק שטייט "'''ויעשו'''" אָן אַ כ"ף הדמיון. | ||
וואָס דערפון איז אויך פאַרשטאַנדיק בנוגע צו דער החלטה פון די אידן דעמולט, ביום ב' דר"ה, בנוגע מצות סוכה – אַז שוין דעמולט ווערט דאָס פאַררעכנט ווי זיי האָבן דאָס געטאָן בפועל. | וואָס דערפון איז אויך פאַרשטאַנדיק בנוגע צו דער החלטה פון די אידן דעמולט, ביום ב' דר"ה, בנוגע מצות סוכה – אַז שוין דעמולט ווערט דאָס פאַררעכנט ווי זיי האָבן דאָס געטאָן בפועל. | ||
יב. דערנאָך דערציילט דער פסוק< | יב. דערנאָך דערציילט דער פסוק<ref>נחמי' שם, טז־יז.</ref> ווי די אידן האָבן מקיים געווען בפועל מצות סוכה: "ויצאו העם ויביאו ויעשו להם סוכות איש על גגו ובחצרותיהם ובחצרות בית האלקים וברחוב שער המים וברחוב שער אפרים", און "ותהי שמחה גדולה מאד", און (ווי ער זאָגט פריער אין פסוק) דאָס איז געווען אַזאַ גרויסע שמחה אַז פון די צייטן פון יהושע בן נון איז ניט געווען אַזאַ שמחה<ref>ראה מצו"ד עה"פ.</ref>. | ||
וואָס בקשר מיט דעם פסוק "ויצאו העם ויביאו ויעשו להם סוכות איש על גגו ובחצרותיהם ובחצרות בית האלקים גו'" שטייט אין תשובות הגאונים< | וואָס בקשר מיט דעם פסוק "ויצאו העם ויביאו ויעשו להם סוכות איש על גגו ובחצרותיהם ובחצרות בית האלקים גו'" שטייט אין תשובות הגאונים<ref>אוצר הגאונים לסוכה סנ"א־נג. וש"נ.</ref>, אַז מ'האָט באַ זיי געפרעגט אַ שאלה צי מ'דאַרף מאַכן אַ סוכה (אויך) אין אַ בית־הכנסת. | ||
איז לכתחלה די הו"א אַז מ'דאַרף ניט, וואָרום אַ סוכה דאַרף זיין "(תשבו) כעין תדורו"< | איז לכתחלה די הו"א אַז מ'דאַרף ניט, וואָרום אַ סוכה דאַרף זיין "(תשבו) כעין תדורו"<ref>סוכה כח, ב.</ref>, דאַרף מען מאַכן אַ סוכה נאָר אין דער אייגענער דירה, משא"כ אין אַ ביהכנ"ס וואָס איז ניט "כעין תדורו" – דאַרף מען דאַרטן ניט מאַכן קיין סוכה. | ||
אָבער דערנאָך איז ער ממשיך אין דער תשובה, אַז מ'דאַרף יע מאַכן אַ סוכה אין אַ ביהכנ"ס פאַר אורחים [און ווי ער זאָגט דאָרטן, אז אין באַגדאַד (וואָס דאָרטן האָבן געוואוינט כמה גאונים) האָט מען געמאַכט סוכות בבתי כנסיות שלהן], און ער ברענגט דאָרטן אויך אַז אַזוי איז געווען אין מקדש פון דעם פסוק אין נחמי' וואו עס שטייט אַז "ויעשו להם סוכות . . בחצרות בית האלוקים". | אָבער דערנאָך איז ער ממשיך אין דער תשובה, אַז מ'דאַרף יע מאַכן אַ סוכה אין אַ ביהכנ"ס פאַר אורחים [און ווי ער זאָגט דאָרטן, אז אין באַגדאַד (וואָס דאָרטן האָבן געוואוינט כמה גאונים) האָט מען געמאַכט סוכות בבתי כנסיות שלהן], און ער ברענגט דאָרטן אויך אַז אַזוי איז געווען אין מקדש פון דעם פסוק אין נחמי' וואו עס שטייט אַז "ויעשו להם סוכות . . '''בחצרות בית האלוקים'''". | ||
און דערנאָך איז ער מסיים אין דער תשובה "וכן מנהג ישראל" – אַז אַזוי איז מנהג ישראל לדורות. | און דערנאָך איז ער מסיים אין דער תשובה "וכן מנהג ישראל" – אַז אַזוי איז מנהג ישראל לדורות. | ||
| שורה 169: | שורה 170: | ||
ובנוגע לפועל: | ובנוגע לפועל: | ||
אַזוי ווי מ'האָט גערעדט אין די פריערדיקע התוועדויות< | אַזוי ווי מ'האָט גערעדט אין די פריערדיקע התוועדויות<ref>שיחת ש"פ תבוא ח"י אלול ס"צ ואילך. ש"פ נצבים וילך.</ref>, ובשנים שלפנ"ז<ref>ראה לקו"ש חי"ד ע' 369 ואילך.</ref>, וועגן דעם ענין פון "ושלחו מנות לאין נכון לו" וואָס דאַרף זיין בר"ה – עד"ז דאַרף מען טאָן אויך בנוגע צו חג הסוכות – צושטעלן אַלע ענינים וואָס אידן דאַרפן האָבן כדי צו קענען פּראַווען חג הסוכות מתוך שמחה, ביז מיט אַ "שמחה גדולה מאד". | ||
ועד"ז דאַרף מען אויך טאָן בנוגע צו אַלע ימים שבינתיים (צווישן ר"ה און חג הסוכות), אַז זיי זאָלן זיין טעג אָנגעפילטע מיט שמחה, און "שמחה גדולה מאד", וואָס דאָס טוט מען אויף ביי אַלע אידן דורך דערויף וואָס מ'שטעלט צו די וואָס דאַרפן עפּעס האָבן בכדי צו זיין בשמחה וטוב לבב – די ענינים וואָס זיי דאַרפן האָבן. | ועד"ז דאַרף מען אויך טאָן בנוגע צו אַלע ימים שבינתיים (צווישן ר"ה און חג הסוכות), אַז זיי זאָלן זיין טעג אָנגעפילטע מיט שמחה, און "שמחה גדולה מאד", וואָס דאָס טוט מען אויף ביי אַלע אידן דורך דערויף וואָס מ'שטעלט צו די וואָס דאַרפן עפּעס האָבן בכדי צו זיין בשמחה וטוב לבב – די ענינים וואָס זיי דאַרפן האָבן. | ||
ביז אַז מ'קומט צו "שמחת עולם על ראשם"< | ביז אַז מ'קומט צו "שמחת עולם על ראשם"<ref>ישעי' לה, י. נא, יא.</ref>, וואָס דאָס איז פאַרבונדן מים דער גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו, | ||
וואָס "יבנה מקדש במקומו", און דערנאָך "יקבץ נדחי ישראל"< | וואָס "יבנה מקדש במקומו", און דערנאָך "יקבץ נדחי ישראל"<ref>רמב"ם הל' מלכים ספי"א.</ref>, אין אַן אופן פון "הקהל את העם האנשים והנשים והטף וגרך אשר בשעריך"<ref>וילך לא, יב.</ref> אין דעם יאָר וואָס איז אַ שנת הקהל, שנת תשמ"א, הבא לקראתנו לטובה ולברכה. | ||
און נאָך פאַר דערויף זאָל זיין "נכתבין ונחתמין לאלתר לחיים" בספרן של צדיקים גמורים< | און נאָך פאַר דערויף זאָל זיין "נכתבין ונחתמין לאלתר לחיים" בספרן של צדיקים גמורים<ref>ר"ה טז, ב.</ref>, וואָס "עמך כולם צדיקים"<ref>ישעי' ס, כא.</ref> – אז עס זאָל זיין אַ כתיבה וחתימה טובה לשנה טובה ומתוקה בטוב הנראה והנגלה ולמטה מעשרה טפחים, | ||
און במהרה בימינו ממש. | און במהרה בימינו ממש. | ||
ברך ברכת המזון. ואח"כ אמר: כוס של ברכה וועט מען בלי־נדר טיילן נאָך דער התוועדות מאָרגן (שבת) בצהרים. | ברך ברכת המזון. ואח"כ אמר: כוס של ברכה וועט מען בלי־נדר טיילן נאָך דער התוועדות מאָרגן (שבת) בצהרים. | ||
{{הערות שוליים}} | {{הערות שוליים}} | ||
[[קטגוריה:שיחות קודש תש"י-תשמ"א]] | |||
[[קטגוריה:שיחות קודש תשמ"א]] | |||
[[קטגוריה:שיחות כ"ק אדמו"ר שליט"א]] | |||