שיחת בראשית תשנ"ב - מוגה: הבדלים בין גרסאות בדף

מ
החלפת טקסט – "[[תורה אור/" ב־"[[תורה אור (אדמו"ר הזקן)/"
מ (החלפת טקסט – "[[תורה אור/" ב־"[[תורה אור (אדמו"ר הזקן)/")
 
(גרסת ביניים אחת של אותו משתמש אינה מוצגת)
שורה 9: שורה 9:
איז די נקודת הביאור אין דעם – בפשטות: שבת בראשית באַצייכנט דעם איבערגאַנג פון חודש תשרי, המרובה במועדות, אין דעם געוויינלעכן טאָגטעגלעך לעבן שטייגער בשאר חדשי השנה:
איז די נקודת הביאור אין דעם – בפשטות: שבת בראשית באַצייכנט דעם איבערגאַנג פון חודש תשרי, המרובה במועדות, אין דעם געוויינלעכן טאָגטעגלעך לעבן שטייגער בשאר חדשי השנה:


שבת בראשית איז (א) דער סיום וסך־הכל פון חודש תשרי – זייענדיק דער '''לעצטער''' שבת פון דעם חודש, ווען עס ווערט די עלי' ושלימות (ויכולו{{הערה|[[בראשית פרק ב|בראשית ב, א]]. וראה [[לקוטי תורה/בהר|לקו"ת בהר]] מא, א. אוה"ת עה"פ. ועוד.}}) פון דעם סיום המועדים פון חודש תשרי – שמיני עצרת ושמחת תורה, וועלכע קלייבן צוזאַמען (עצרת מלשון קליטה{{הערה|ראה לקו"ת שמע"צ פה, ג. פח, ד. צא, א. הנסמן בסה"מ מלוקט ח"ב ע' קלג.}}) און ברענגען אַריין אין אַ פנימיות אַלע ימים טובים פון חודש תשרי; און אויך (ב) די התחלה פון דער עבודה הרגילה פון דעם קומענדיקן יאָר – זייענדיק שבת מברכים חודש מר־חשון, דער ערשטער "וואָכעדיקער" חודש פון דעם נייעם יאָר (וועלכער האָט ניט קיינע ימים טובים וכו'), ווען עס הויבט זיך אָן, כידוע{{הערה|ראה לקו"ש ח"כ שבהערה 1. וש"נ.}}, דער עיקר עבודה פון "ויעקב הלך לדרכו"{{הערה|ל' הכתוב – [[בראשית פרק לב|ויצא לב, ב]].}}, לדרכו דוקא – בעניני העולם ועובדין דחול, איש תחת גפנו ותחת תאנתו{{הערה|ל' הכתוב – [[מלכים א פרק ה|מ"א ה, ה]]. [[מיכה פרק ד|מיכה ד, ד]].}}.
שבת בראשית איז (א) דער סיום וסך־הכל פון חודש תשרי – זייענדיק דער '''לעצטער''' שבת פון דעם חודש, ווען עס ווערט די עלי' ושלימות (ויכולו{{הערה|[[בראשית פרק ב|בראשית ב, א]]. וראה [[לקוטי תורה (אדמו"ר הזקן)/בהר|לקו"ת בהר]] מא, א. אוה"ת עה"פ. ועוד.}}) פון דעם סיום המועדים פון חודש תשרי – שמיני עצרת ושמחת תורה, וועלכע קלייבן צוזאַמען (עצרת מלשון קליטה{{הערה|ראה לקו"ת שמע"צ פה, ג. פח, ד. צא, א. הנסמן בסה"מ מלוקט ח"ב ע' קלג.}}) און ברענגען אַריין אין אַ פנימיות אַלע ימים טובים פון חודש תשרי; און אויך (ב) די התחלה פון דער עבודה הרגילה פון דעם קומענדיקן יאָר – זייענדיק שבת מברכים חודש מר־חשון, דער ערשטער "וואָכעדיקער" חודש פון דעם נייעם יאָר (וועלכער האָט ניט קיינע ימים טובים וכו'), ווען עס הויבט זיך אָן, כידוע{{הערה|ראה לקו"ש ח"כ שבהערה 1. וש"נ.}}, דער עיקר עבודה פון "ויעקב הלך לדרכו"{{הערה|ל' הכתוב – [[בראשית פרק לב|ויצא לב, ב]].}}, לדרכו דוקא – בעניני העולם ועובדין דחול, איש תחת גפנו ותחת תאנתו{{הערה|ל' הכתוב – [[מלכים א פרק ה|מ"א ה, ה]]. [[מיכה פרק ד|מיכה ד, ד]].}}.


און וויבאַלד אַז שבת בראשית שליסט אין זיך איין ביידע ענינים – דער לעצטער שבת אין חודש תשרי, וועלכער בענטשט דעם ערשטן "וואָכעדיקן" חודש אין יאָר – דערפאַר גיט ער אַ ספּעציעלן כח אויף דער הנהגה פון אַ גאַנץ יאָר: (די מועדים אין) חודש תשרי עצמו – היות אַז ער איז בדרגת "רשית"{{הערה|ובפרט ש"רשית (השנה)" חסר אל"ף כתיב ([[דברים פרק יא|עקב יא, יב]]), המורה על הסתלקות האור כו' ([[אגרת הקודש סימן יד|תניא אגה"ק סי"ד]]). ויש לפרש החסר למעליותא – שבתיבת "רשית" בחי' אל"ף אותיות פלא היא למעלה מגילוי והתלבשות בהכתיב, שזה מורה על שלימות ענין הפלא, שמובדל ומרומם ולמעלה מכל גדר גילוי כו'. וראה לקמן ס"ח.}} – איז ער אויפגעהויבן און אָפּגעטיילט (מובדל ומרומם) פון שאר חדשי השנה, ער איז אָנגעפילט (מרובה) מיט מצוות און קדושה (ובלשון המדרש{{הערה|ויק"ר פכ"ט, ח.}}) "מושבע בכל, גתות בתוכו, ברכות בתוכו, כפור בתוכו כו'"), ובמילא איז מען ניט אַזוי פאַרזיכערט אַז מ'וועט קענען ממשיך זיין דעם אויפגעהויבענעם מצב פון חודש תשרי אויך אין די איינפאַכע וואָכן־טעג פון יאָר;
און וויבאַלד אַז שבת בראשית שליסט אין זיך איין ביידע ענינים – דער לעצטער שבת אין חודש תשרי, וועלכער בענטשט דעם ערשטן "וואָכעדיקן" חודש אין יאָר – דערפאַר גיט ער אַ ספּעציעלן כח אויף דער הנהגה פון אַ גאַנץ יאָר: (די מועדים אין) חודש תשרי עצמו – היות אַז ער איז בדרגת "רשית"{{הערה|ובפרט ש"רשית (השנה)" חסר אל"ף כתיב ([[דברים פרק יא|עקב יא, יב]]), המורה על הסתלקות האור כו' ([[אגרת הקודש סימן יד|תניא אגה"ק סי"ד]]). ויש לפרש החסר למעליותא – שבתיבת "רשית" בחי' אל"ף אותיות פלא היא למעלה מגילוי והתלבשות בהכתיב, שזה מורה על שלימות ענין הפלא, שמובדל ומרומם ולמעלה מכל גדר גילוי כו'. וראה לקמן ס"ח.}} – איז ער אויפגעהויבן און אָפּגעטיילט (מובדל ומרומם) פון שאר חדשי השנה, ער איז אָנגעפילט (מרובה) מיט מצוות און קדושה (ובלשון המדרש{{הערה|ויק"ר פכ"ט, ח.}}) "מושבע בכל, גתות בתוכו, ברכות בתוכו, כפור בתוכו כו'"), ובמילא איז מען ניט אַזוי פאַרזיכערט אַז מ'וועט קענען ממשיך זיין דעם אויפגעהויבענעם מצב פון חודש תשרי אויך אין די איינפאַכע וואָכן־טעג פון יאָר;
שורה 73: שורה 73:
ולהוסיף, אַז דורך דעם וואָס "נתנה לנו" (ברצונו ובבחירתו) ארץ ישראל הגשמית, דריקט זיך אויס בגלוי אין עוה"ז הגשמי והחומרי, בחירתו של הקב"ה אין עם ישראל (אויך ווי זיי שטייען אין חומריות העולם).
ולהוסיף, אַז דורך דעם וואָס "נתנה לנו" (ברצונו ובבחירתו) ארץ ישראל הגשמית, דריקט זיך אויס בגלוי אין עוה"ז הגשמי והחומרי, בחירתו של הקב"ה אין עם ישראל (אויך ווי זיי שטייען אין חומריות העולם).


ויש לקשר זה אויך מיט המשך הפרשיות: נאָך פ' בראשית און פ' נח (כנ"ל סוס"ד), קומט מען צו פ' לך לך, וואו עס רעדט זיך ווי דער אויבערשטער זאָגט אברם "לך לך מארצך וממולדתך ומבית אביך אל הארץ אשר אראך". הגם וואָס אברם געפינט זיך אין גשמיות וחומריות העולם – "ארצך", "מולדתך" און "בית אביך" – דאַרף ער פון דאָרט אַוועקגיין און זיך דערפון אָפּשיידן און גיין "אל הארץ אשר אראך", און דער אויבערשטער גיט אים דערנאָך אָפּ ארץ ישראל (די שבעה ארצות און קיני קניזי וקדמוני{{הערה|[[בראשית פרק טו|לך לך טו, יח ואילך]].}}) אַלס אַ נחלת עולם{{הערה|כמ"ש לפנ"ז ([[בראשית פרק יג|יג, טו]]) "לך אתננה ולזרעך עד עולם".}} פאַר אידן. און דורך דעם ווערט "אראך" אויך בפירושו הפנימי{{הערה|[[תורה אור/לך לך|תו"א לך]] יא, ב. וראה סה"ש תשמ"ט ח"א ע' 39 ואילך.}} – "אראה ואגלה אותך בעצמך", אַז דורך דעם וואָס ביי אים איז געווען אַ הליכה שלא בערך, איז דער אויבערשטער מגלה – דורך בחירתו אין אידן – די אמת'ע מציאות פון אברהם און פון יעדער איד (ווער און וואָס ער איז).
ויש לקשר זה אויך מיט המשך הפרשיות: נאָך פ' בראשית און פ' נח (כנ"ל סוס"ד), קומט מען צו פ' לך לך, וואו עס רעדט זיך ווי דער אויבערשטער זאָגט אברם "לך לך מארצך וממולדתך ומבית אביך אל הארץ אשר אראך". הגם וואָס אברם געפינט זיך אין גשמיות וחומריות העולם – "ארצך", "מולדתך" און "בית אביך" – דאַרף ער פון דאָרט אַוועקגיין און זיך דערפון אָפּשיידן און גיין "אל הארץ אשר אראך", און דער אויבערשטער גיט אים דערנאָך אָפּ ארץ ישראל (די שבעה ארצות און קיני קניזי וקדמוני{{הערה|[[בראשית פרק טו|לך לך טו, יח ואילך]].}}) אַלס אַ נחלת עולם{{הערה|כמ"ש לפנ"ז ([[בראשית פרק יג|יג, טו]]) "לך אתננה ולזרעך עד עולם".}} פאַר אידן. און דורך דעם ווערט "אראך" אויך בפירושו הפנימי{{הערה|[[תורה אור (אדמו"ר הזקן)/לך לך|תו"א לך]] יא, ב. וראה סה"ש תשמ"ט ח"א ע' 39 ואילך.}} – "אראה ואגלה אותך בעצמך", אַז דורך דעם וואָס ביי אים איז געווען אַ הליכה שלא בערך, איז דער אויבערשטער מגלה – דורך בחירתו אין אידן – די אמת'ע מציאות פון אברהם און פון יעדער איד (ווער און וואָס ער איז).


ו. ע"פ הנ"ל איז אויך מובן דער עילוי פון שבת בראשית (ווען מ'לייענט בתורה גאַנץ פ' בראשית), אַז ווי מ'שטעלט זיך דעמולט אַוועק אַזוי גייט עס:  
ו. ע"פ הנ"ל איז אויך מובן דער עילוי פון שבת בראשית (ווען מ'לייענט בתורה גאַנץ פ' בראשית), אַז ווי מ'שטעלט זיך דעמולט אַוועק אַזוי גייט עס: